Beeld ds

Het Consult Menstruatie

Waarom ben ik zo onhandig als ik ongesteld ben?

Kletterende wijnglazen en vallende borden: een lezeres is ontzettend klunzig tijdens haar menstruatie. Hoe komt dat?

Als muzikant, schrijft een lezeres, ben ik van nature gezegend met een gecontroleerde motoriek. “Ik ontwar geduldig de kleinste knoopjes, snij mezelf nooit in de vingers tijdens het koken en op een drukke dansvloer laveer ik moeiteloos door de massa zonder tenen te raken. Behalve als ik ongesteld ben, dan ben ik een ongeleid projectiel.”

Ze laat wijnglazen vallen en stoot zich al vóór het opstappen aan de trappers van haar fiets.“Laatst vloog tijdens een celloles zelfs mijn strijkstok middenin een stuk uit mijn handen. Toen ik opmerkte dat ik tijdens mijn menstruatie altijd zo onhandig ben, zei mijn docent dat ze dit van meer vrouwelijke leerlingen hoort.”

Kan dat kloppen, vraagt de lezeres zich af, en hoe is die onhandigheid te verklaren? Ook op fora van vrouwenbladen is klunzigheid tijdens ongesteldheid een veelbesproken onderwerp, en wisselen vrouwen hun ervaringen met vallende borden en struikelpogingen uit. Maar ‘onhandigheid’ staat nergens tussen de mogelijke symptomen van menstruatie.

Dit onderwerp is taboe

“Ik denk eerlijk gezegd dat dit onderwerp taboe is”, zegt Bertho Nieboer, gynaecoloog bij het Radboudumc. Hij deed met collega’s een groot onderzoek naar menstruatieklachten en de impact daarvan onder 42.000 vrouwen. Dit artikel werd in maart dit jaar gepubliceerd in het American Journal of Obstetrics & Gynecology.

In dat onderzoek vroeg Nieboer niet direct naar onhandigheid, dus daar kan hij niets over zeggen op basis van statistiek. “Er is nog weinig over bekend. Praten over menstruatiepijn is voor veel vrouwen al een moeilijk begaanbare weg, en als het gaat om onhandigheid, zullen ze misschien bang zijn dat mensen – en zeker leidinggevenden – het weglachen.”

Goed dus dat de lezeres dit aankaart, vindt hij. “Laat ik vooraf zeggen dat de onhandigheid ook secundair kan zijn aan slaaptekort of pijnklachten door de menstruatie. Dat je daardoor minder lekker in je vel zit en minder geconcentreerd bent. Dat geldt voor veel vrouwen, bleek uit ons onderzoek naar menstruatieklachten.”

Minder reactievermogen?

Nieboer ontdekte één Amerikaanse publicatie uit de jaren zestig die raakt aan onhandigheid, waarin een huisarts de relatie tussen ongelukken en ongestelde vrouwen onderzoekt. Nogal een seksistische inslag, dacht de gynaecoloog in eerste instantie, maar het artikel was geschreven door een vrouw en werd gepubliceerd in het gerenommeerde British Medical Journal.

“Het had in ieder geval een opvallende uitkomst”, zegt Nieboer. Iets meer dan de helft van de 124 vrouwen die in een ongeluk terechtkwamen, was ongesteld of bijna ongesteld. De onderzoekster suggereert dat menstruerende vrouwen minder reactievermogen hebben rond hun menstruatie. Maar op basis van dit kleine onderzoek is dat niet hard te maken.

Veranderende hormoonspiegel

Wel kan een schommeling in de hormoonspiegel in de premenstruele fase en daarna in het algemeen veroorzaken dat vrouwen zich anders voelen, zegt Nieboer. “Doordat je hormoonspiegel verandert, verandert ook je water- en zouthuishouding. Vlak voor je menstruatie heb je te maken met een sterke daling van progesteron, en aan het einde met een stijging van oestrogeen.”

De wisseling van hormonen kan ervoor zorgen dat meer vocht vasthoudt, aldus Nieboer. “Waardoor je een watterig gevoel in je vingers krijgt. Een Amerikaanse gynaecoloog suggereerde dat daardoor je grip op voorwerpen kan veranderen, wat effect heeft op je motoriek.” Maar, zegt Nieboer, dat is wel een beetje nattevingerwerk.

Het is de vraag of de onhandigheid van de lezeres haar dusdanig belemmert dat ze er iets aan wil doen. Ze kan wellicht haar hormoonspiegel stabiliseren door een lichte anticonceptiepil te slikken, aldus Nieboer. “Maar als deze vrouw verder blij is met haar natuurlijke cyclus zou ik zeggen: je hoeft er niets aan te doen. Ga alleen niet in die periode met je allerduurste vaas rondlopen.”

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Lees ook: 

Menstruatie-armoe in het VK: één op de tien meisjes heeft geen geld om tampons te kopen

Een BBC-reportage uit Schotland verspreidde zich onlangs als een raket via Britse sociale media. Te zien was hoe de Schotse Tricia Chapman uit Aberdeen vertelde dat ze regelmatig geen geld heeft om maandverband of tampons te kopen.

Horen die buikkrampen gewoon bij ongesteld zijn?

Moet een zeventienjarige maar even doorbijten als ze tijdens haar menstruatie krom ligt van de buikpijn?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden