null Beeld

TaalTon den Boon

Waar vinden jutters hun aangespoelde spullen?

Afgelopen zaterdag schreef Trouw over scheepsrampen in het Waddengebied waarbij containers overboord slaan. Daarbij ging het ook over strandjutters, die aangespoelde spullen vaak opruimen. Een foto toonde de voorzitter van de Amelandse juttersvereniging. Hij ‘laat in zijn tuin aangespoelde spullen zien’, aldus het fotobijschrift. Een lezer struikelt over dat bijschrift: “Is dat goed geformuleerd?”

Aanleiding voor deze vraag is de mogelijke dubbelzinnigheid van het bijschrift. De meest voor de hand liggende parafrase is: ‘X laat aangespoelde spullen zien terwijl hij in zijn tuin is’. Hierin is ‘in zijn tuin’ een plaatsbepaling bij ‘laten zien’. De tweede, minder waarschijnlijke parafrase is: ‘X laat spullen zien die in zijn tuin zijn aangespoeld’. In die parafrase is ‘in zijn tuin’ een plaatsbepaling bij ‘aanspoelen’.

Bij het combineren van foto en tekst komen lezers vaak meteen tot één enkele interpretatie. Soms zie je een eventuele dubbelzinnigheid zelfs pas als je daarop gewezen wordt. In het geval van de aangespoelde spullen zitten die blijkens de foto keurig in kratten die min of meer ordelijk staan opgesteld in een tuin die ogenschijnlijk omheind is. Dat beeld maakt de parafrase waarbij ‘in de tuin’ een bepaling is bij aanspoelen onwaarschijnlijk. Wie niettemin dubbelzinnigheid helemaal wil uitsluiten, kan in dit geval kiezen voor een alternatieve woordvolgorde: ‘In zijn tuin laat X aangespoelde spullen zien’.

Een andere lezersvraag gaat over het woord jutter zelf. Waar komt dat vandaan? Dat is niet helemaal zeker, maar volgens de Etymologiebank is er een verband met de inwoners van Jutland: ‘Jutten’. Die waren vroeger berucht omdat ze ladingen van gestrande schepen buitmaakten. Jut(ter) was in de 19de eeuw dan ook een scheldwoord voor een stranddief.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden