ColumnTelevisie

Van tendentieus naar stigmatiserend op een televisieavondje

Maurits von Martels wordt wel erg zwaar getarget door Zembla Beeld Maaike Bos
Maurits von Martels wordt wel erg zwaar getarget door ZemblaBeeld Maaike Bos

Onderzoeksjournalistiek programma ‘Zembla’ heb ik hoog zitten, maar donderdag ging de aflevering ‘Haagse bijbaantjes’ toch wat over de schreef. De titel draagt al een zweem van fraude of dekmantels in zich. De manier waarop Tweede Kamerleden in beeld kwamen als ze op hun nevenactiviteiten werden doorgelicht, deed denken aan misdaadfilms waarin targets worden geïntroduceerd. Zo’n foto met wat kompasachtige plaatjes, een kolom digitale data en nog wat vormgevingsfoefjes erdoorheen, werkt criminaliserend.

Natuurlijk, Kamerleden mogen geen nevenfuncties geheim houden. Elk zakelijk of maatschappelijk belang buiten het Kamerwerk kan bijdragen aan (de schijn van) belangenverstrengeling. Wel dertig van de honderdvijftig Kamerleden hadden niet alle bestuursfuncties, onroerend goed of andere belangen in het verplichte register vermeld.

Maar de mate van ‘corruptie’ viel erg mee in Zembla’s onderzoek. De een heeft z’n holle secretarisfunctie in een slapend stichtingkje vergeten te melden, de ander heeft een landgoed in Oost-Nederland waarop zijn vrouw een B&B runt.

Dat is jonkheer Maurits von Martels, CDA-Kamerlid. Hij had zeker geen Kamermotie moeten indienen voor spreiding van het toerisme van Amsterdam naar Limburg of Overijssel, terwijl niemand weet dat zijn vrouw daarbij een commercieel belang heeft, benadrukken verschillende hoogleraren integriteit en staatsrecht. Het is fout, maar zware criminaliteit is het ook weer niet. Zijn foto-collage met bijbehorend alarmerend muziekje deed me direct aan Willem Holleeder denken.

Ik zie hier een kwestie van zeer alerte, goede onderzoeksjournalistiek, waaruit een weinig spectaculaire uitkomst volgt, die dan maar spectaculair gebracht wordt om de uitzending spannend te houden. Het woord ‘zakkenvullers’ hoor ik in de samenleving alweer klinken, terwijl die dames en heren, op Baudet na, deemoedig hun foutje erkenden en deels al herstelden.

Balanstrutjes uit de kast

Het eerste deel van vierluik ‘Waarom werken vrouwen niet?’ (KRO-NCRV) kon mijn stemming niet verbeteren. Altijd een relevant onderwerp met alarmerende cijfers: tweederde van de vrouwen kiest na hun opleiding direct voor deeltijd, bijna de helft van de Nederlandse vrouwen is niet financieel zelfstandig, ontdekte maker Liesbeth Staats. De kwestie van ‘balanstrutjes en deeltijd-diva’s’ ligt gevoelig bij iedereen die ze spreekt, maar ze stak het ook tendentieus in. Nederland is ‘een parttimeparadijs dat onderaan de Europese lijstjes bungelt’.

Hoezo? De kinderen hier behoren tot de gelukkigste ter wereld, zei Staats ook. Onze economie is niet noemenswaardig slechter dan die van België of Frankrijk, lijkt mij zo. En die tweederde van de afgestudeerde vrouwen, werken die een, twee of vier dagen per week? In dat laatste geval zorgen zij mét een carrière misschien wel slim dat ze niet tot die een op de zes mensen met burnoutklachten gaan behoren. Misschien leidt ‘iedereen parttime’ (m/v!) wel echt tot een paradijs van balans en zelfverwerkelijking waar andere landen alleen van kunnen dromen.

Dat kwam allemaal (nog?) niet aan bod. Wel kregen de vrouwen modder over zich heen, of ze nu fulltime werkend of fulltime moeder waren. Huismoeder Kelly bleek overigens succesvol familievlogger met riante reclame-inkomsten. Haar man kon eigenlijk wel stoppen met werken, grapte ze.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden