null Beeld

TaalTon den Boon

Van onbezorgd naar onbezonnen op reis

‘Kunnen we straks wel onbezonnen met vakantie?’ Die vraag stond donderdag boven een artikel over de digitale vaccinatiecode, waarmee Europa weer moet opengaan voor toeristen.

‘Onbezonnen’ moet natuurlijk ‘onbezorgd’ zijn, schreef een lezeres, en ze was niet de enige die over de woordkeus was gestruikeld. Volgens het woordenboek betekent onbezonnen inderdaad ‘lichtvaardig in handelen of spreken’ oftewel onbedachtzaam en ondoordacht. Het woord laat zich van oudsher dan ook goed combineren met handelingen waar risico’s of nadelige consequenties aan kunnen zitten, zoals ‘een onbezonnen militaire actie’, ‘onbezonnen op avontuur gaan’ of ‘onbezonnen trouwen en kinderen krijgen’. In lijn hiermee kun je ook zeggen dat iemand onbezonnen op reis of op vakantie gaat, maar daarbij ben je vooral geneigd te denken aan een trip naar Noord-Korea of Iran. Een onbezonnen vakantie naar een op massatoerisme ingestelde zonbestemming klinkt daarentegen vreemd.

Hoofdbrekens

Toch is er wel wat voor de gewraakte passage uit de krant te zeggen; corona (of het ontbreken van een coronapas) levert vakantiegangers deze zomer immers wellicht hoofdbrekens op en mogelijk zelfs het risico dat een vakantie niet door kan gaan.

Wie zich er wat verder in verdiept, ziet trouwens al snel dat ‘onbezonnen’ tegenwoordig best vaak wordt gebruikt met dezelfde strekking als onbezorgd. Een vakantiepark stelt gasten ‘een onbezonnen vakantie in het prachtig Zeeland’ in het vooruitzicht en volgens een reisbureau is Bulgarije ‘de perfecte plek voor een onbezonnen vakantie’. Wie op Google of in de krantendatabank ‘onbezonnen jeugd’ intikt, vindt bovendien ook honderden hits. In die gevallen zou ikzelf ‘onbezorgd’ gebruiken, maar de taal is nu eenmaal democratisch en er is dan ook een gerede kans dat onbezonnen ooit in het woordenboek zal staan als synoniem van onbezorgd.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden