Column Rob Schouten

Vaarwel 2019, we zien je nooit meer terug

Die laatste dagen van het jaar zijn heel ijl, doorzichtig haast. Je doet nog wat dingen omdat ze moeten, maar de fut is er al uit. De jaarlijstjes zijn gecontroleerd, de jaaroverzichten op tv verteerd. Waarom begint het nieuwe jaar niet gewoon direct na Kerst, gewoon met een vol gevoel naar bed en de volgende dag: 2020! Maar nee, we moeten eerst die paar uren 2019 nog door, tegen die langzaam uitvallende kerstboom aankijken, nog wat verplichte melancholieke overpeinzingen langs, straks zo’n walgelijk walmende oliebol en een oudejaarsconference om dat laatste kleine beetje tijd te doden en dan begint er een nieuwe ijlte maar dit keer een vol belofte: het nieuwe jaar.

Het zal mijn zesenzestigste worden, ik probeer me met enige moeite vorige oudjaren voor de geest te halen, het woord bestaat niet eens: een memorabele cabaretier, een keer dat we de hele avond sjoelend doorbrachten, ook een keer droevig alleen, maar de mooiste was misschien toen ik het nog niet echt doorhad, ik was een jaar of acht en we vierden het bij vrienden van mijn ouders, de kinderen moesten wel vroeg naar bed, maar mochten er tegen middernacht weer uit, beloofd! En daar stonden we in onze pyjamaatjes door het raam naar buiten te kijken, naar die spookachtige gestalten: mijn eerste vuurwerk. Nooit zal ik het vergeten en nooit is het meer geëvenaard, zoals je trouwens geen enkele eerste keer ooit over mag doen van de tijd.

Gevorderde leeftijd

Ik denk aan wat vrienden en kennissen die het dit keer niet meer haalden, al hadden ze er aan het begin van 2019 nog alle vertrouwen in; het worden er almaar meer, maar dat hoort bij je gevorderde leeftijd, zeggen ze. Gevorderd, het klinkt ook net alsof iemand het gevorderd, opgeëist heeft: deze jaren nemen we maar eens in beslag! 

Anderzijds moet ik straks nog even de stad in, wat laatste spullen halen voor 1 januari, want in plaats van er direct vol tegen aan te gaan, beginnen we het nieuwe jaar met de stilte van het niets, een soort suizen als in een Bruckner-symfonie.

Dit zijn dagen voor dichters. Ik kijk in wat oude poëtische dagkalenders om te zien wat die ervan vinden: ‘Oudjaar alweer een jaar / Maar het hele jaar door sterft het jaar / in onze armen’ aldus Robert Anker. ‘Ook als wat komen moet mistroostig stemt / en wij verhuizen naar elkanders dakloosheid, / jaar in jaar uit, van thuis naar nooit meer thuis, / vergaar me, draag me, raak me niet meer kwijt’, schrijft Luuk Gruwez. En hier, iets krachtigers van Eddy van Vliet: ‘Het wordt tijd dat wij orde op zaken stellen!’

Het jaar van de stikstof?

Zeg dat wel, maar nu toch nog even niet. Eerst nog even onderuitgezakt op de bank. Wat was 2019 eigenlijk voor een jaar? Dat van de stikstof? En 2018 dan? Dat van #MeToo zeker of was dat al in 2017? 2003? 1990? 1954? Zodra ze voorbij zijn, beginnen jaren ook direct te verflensen, uit te vallen.

Dat voel je die laatste uren heel sterk en je kunt er niks meer aan doen, ‘nu het jaar zich vernauwt / tot een trechter / van koude / en duisternis’, schrijft Hanny Michaelis. Nee, vrolijk word je er niet van, daarom vaarwel 2019, we zien je nooit meer terug.

Eerdere columns van Rob Schouten leest u hier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden