TaalPeter-Arno Coppen

Twee gebeurtenissen maakt nog geen meervoud

null Beeld
Beeld

In een online nieuwsbericht las ik de volgende zin: ‘Samen met een hechte ploeg van veertig bevlogen vrijwilligers werden het dak hersteld en de karakteristieke ronde schoorsteen herbouwd’. Valt u iets op in die zin? Mij wel. Voor mijn taalgevoel zou het meervoud ‘werden’ beter het enkelvoud ‘werd’ kunnen zijn.

Het is nog niet zo heel eenvoudig om dit te onderbouwen. Oppervlakkig beschouwd zou je zeggen dat er toch twee dingen werden gedaan: het dak werd hersteld en de schoorsteen werd herbouwd. Waarom zou je hier per se een samentrekking van moeten maken, waarin je alleen het woord ‘werd’ in het tweede deel weglaat? Zeker met een kleine omzetting zoals ‘Samen met vrijwilligers werden het dak en de schoorsteen hersteld en herbouwd’ klinkt het al een stuk beter.

Onmogelijk: ‘Deze maand werden Mark ­beloond en Hugo verguisd’

Toch lijkt me die omzetting een geheel andere constructie. De ­nevenschikking ‘het dak en de schoorsteen’ creëert een meervoudig geheel (twee elementen) dat het gebruik van het meervoud ‘werden’ rechtvaardigt. Bovendien worden de twee activiteiten ‘herstellen’ en ‘herbouwen’ dan samen op het geheel toegepast. In de zin uit het nieuwsbericht staat het ­herstellen van het dak los van het herbouwen van de schoorsteen. Er kan geen sprake zijn van het herbouwen van het dak, noch van het herstellen van de schoorsteen.

Een nevenschikking van twee gebeurtenissen (in dit geval herstellen en herbouwen) levert nog niet meteen een meervoud op. Als je zegt ‘Gisteren heeft het geregend en heeft het gewaaid’ dan kun je daar niet van maken ‘Gisteren hebben het geregend en gewaaid’. Ook ‘Deze maand werden Mark ­beloond en Hugo verguisd’ lijkt een onmogelijke zin.

Toch lijkt de gewraakte zin net iets acceptabeler. Vermoedelijk kun je van ‘herstellen en herbouwen’ in je hoofd nog wel een meervoud maken, maar van ‘belonen en verguizen’ niet, omdat ze elkaar min of meer uitsluiten.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden