Taal Ton den Boon

Taalfouten kun je per ongeluk maken, maar ook met een speciaal doel

Een lezer die graag opzettelijk taalfouten maakt (‘Snorry hoor, maar ik heb de hele week hard geworken’), vraagt of er een naam is voor mensen die opzettelijk taalfouten maken.

Niet specifiek, maar ­bewuste én onbewuste taalfoutenmakers worden weleens soloecisten ­genoemd. De taalfout zelf heet een soloecisme. Dat woord is via het Latijn ­terug te voeren op het Griekse woord soloikismos (taalfout), een afleiding van de plaatsnaam Soloi in Klein-Azië, waarvan de inwoners in de Oudheid naar verluidt slecht Grieks spraken.

Woorden en uitdrukkingen opzettelijk verhaspelen of bewust zondigen tegen de spelling of grammatica kan allerlei functies hebben. Als Kees van Kooten ‘kraulen’ schrijft in ‘je krijgt kinderen en die zien dat andere pappa’s wel kunnen kraulen’, bootst hij de kinderlijke uitspraak van ‘crawlen’ na. Grappenmakers gebruiken taalfouten soms om iets of iemand te ironiseren of te persifleren. Zo wordt in ‘Elke janlul moet nu edzjail werken’ de steenkolenuitspraak van het Engelse leenwoord agile op de hak genomen.

Een bewuste taalfout kan ook een poëtisch doel dienen. De combinatie ‘dood worden’ is in het algemeen onaanvaardbaar, maar wordt in het gedicht ‘De voorbarige’ van J.C. Bloem acceptabel en zelfs mooi: ‘Wat dreef hem, die vanzelf wel dood geworden / Zou zijn, tot deze nodeloze spoed / Om overhaast zich tot een reis te gorden, / die iedereen tenslotte aanvaarden moet.’

Overigens zijn geworken en snorry niet per se taalfouten: geworken is een dialectvorm van gewerkt en snorry wordt soms gebruikt ter aanduiding van een niet echt ­gemeend excuus.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden