Prijswinnaars

Oplossing citatenpuzzel: het gaat niet om wat je vergeet, maar om wat je weet

‘De wijde zee en de hoge hemel kunnen gemakkelijk concurreren met Alpentoppen en gletsjers, de Wadden met het hooggebergte.’ 

De eerste mail met deze tekst glijdt op 24 december 2019 om 15.49 uur bij Trouw in de mailbox. Er is een hoop uren aan gewerkt. Om 06.00 uur ’s morgens is de deelneemster uit Heerhugowaard al begonnen met citaatpuzzelen. Heeft ze er het klokje rond aan gewerkt? En deed ze dat digitaal, met hulp van de hogere macht van internet? Of was de krantenbezorger al zo vroeg aan de deur en heeft hij haar wakker gemaakt?

De ingezonden tekst is goed, de letters kloppen en daardoor de woorden ook. Wonderlijk, er zijn deelnemers die ‘er wel drie dagen’ voor hebben moeten werken. Of ‘maar een dikke week’, ‘de hele kerstvakantie’ soms, of zelfs tot aan het laatste uur van 8 januari: de sluitingstijd.

De oplossing van de een is goed, de ander heeft er wijze zee van gemaakt of hele hemel, hoge bomen, hoge luchten zelfs: een zin met liefst 102 letters! Men heeft Alpentoppen aangezien voor Alpendorpen, de Wadden voor Waddenzee – maar in veel gevallen is men toch ‘blij’ met de gevonden oplossing. Ach, wat maakt het ook uit? Het gaat niet om wat je vergeet, maar om wat je weet. Zo is het al 33 jaar.

Wie is Gerrit?

Veel puzzelaars bekennen ‘geen actieve herinnering’ aan een bepaalde uitspraak te hebben, en daarmee is het populairste citaat vastgesteld. En dan valt ineens die hartekreet: “Wie is Gerrit? Komrij, maar … die is dood? Zalm, maar … daar hoor je nooit bijna nooit meer wat van? Hallo, Gerrit!” Zou dat ook de schuld van het klimaat zijn, dat sommige mensen niet meer weten wie Gerrit is?

Het is een van die ‘heroïsche gevechten met een uitspraak’. Eentje waarmee je naar bed gaat en weer mee opstaat – zoals die inzender die op kerstochtend nog rondloopt met dat lastige hersenspinsel: ‘Alles wat je thuislaat is meegenomen’. En die dan ineens – onder de preek of tijdens de break – aan Brigitte Kaandorp moet denken.

Prijswinnaars citatenpuzzel 2019

Hoofdprijs (foto Werry Crone): fam. G. van Ginkel (Den Burg), Hans Nieuwenhuijsen (Folsgare, Fr.), Rutger Pol (Leiden), Ton van Prooijen (Breda) en Hilde van Vonderen (Delft)
Boek ‘Ahmed Aboutaleb’: Judith Gulpers (Capelle aan den IJssel) en Nico Looije (Hoek van Holland)
Boek ‘Hoeveel poten heeft een octopus?’: Gijsbert van Dam (Zoeterwoude) en Rik Laernoes (Haringhuizen, NH)
Boek ‘Onbekend maar niet vergeten’: mevr. J. Kaal-van den Houten (Dieren) en Herma Leenman (Ede)
Boek ‘De sjoemelsigaret’: Kees Thijs (Nijmegen) en Wendelmoet Zinkstok (Amsterdam)
Boek ‘FC Londen’: Ed Paardehaar (Haarlem) en Henk Warmer (Lelystad)
Boek ‘Trouw, 75 jaar tegen de stroom in’: H.J. Bootsma (Doesburg), Rike Dankers (Hardinxveld-Giessendam), Alberta ten Klooster (Groningen), Piet van Tellingen (Zaandam) en Gerard van der Wel (’s-Gravenzande)

Zo tobben sommigen van 1 tot 100, met zoveel ‘aardige instinkers’ (wie denkt er bij banen aan tennisbanen?), met zoveel onverwachte uitspraken (die baard van koning Willem-Alexander duurde wel tot Nieuwjaarsdag!) en met iemand die al die kerstdagen maar met dat glaasje pernod in de aanbieding rondloopt.

Gelukkig interesseert de jeugd zich steeds meer voor het wel en wee waarmee de krant komt – en dan niet om de bron van de citaten op te zoeken met hun smartphone, want daarmee wordt onder de kerstboom hardhandig afgerekend. Wie het waagt om een citaat op te zoeken ‘op zo’n ding’, loopt het risico te worden gelyncht. Verbaal althans. Terwijl die arme jongen alleen maar de digitale versie van de puzzel op zijn apparaat wilde opzoeken! 

Dan had je ook nog dochterlief: “Die zowaar een vriendje mee had, die wel wat wist. Misschien is het wel een blijvertje”, rekende een van de ouders zich al rijk. Nee, kinderen, kleinkinderen en ook neefjes van zestien krijgen alle lof, want ze zijn maar wat handig als je zelf niet weet wat een false nine is. En vrienden trouwens ook: die kunnen je toch maar mooi aan de kist van Beau van Erven Dorens helpen.

Twee keer Mark Rutte

De samensteller moet nog even door het stof: premier Mark Rutte komt twee keer voor in de puzzel, op 64 en 94. Het sleuteltje is niet van de minister van financiën op Prinsjesdag, maar van de premier die in zijn Torentje af en toe een raam openzet voor wat frisse lucht. Foutje dus, met excuses. Maar ach, die man zegt ook zoveel in een jaar ...

En er is nog een klacht: meer dan een kwart van de letters is een e, 27 stuks maar liefst . En dan toch nog zo’n leuke uitspraak, in tweeënhalf uur opgelost: “Maar helaas niet op internet te vinden”. Dat had Jac. P. Thijsse eens moeten weten, toen hij aan het begin van de twintigste eeuw voor het eerst op Texel kwam en meteen zijn hart aan dat eiland verpandde. Zo mooi is Texel, zo mooi zijn de Wadden, zo mooi is de wijde zee. Nog steeds.

De uitslag van de puzzel kunt u hier vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden