TaalTon den Boon

In de taal blijft de relatie tussen rente en rendement nog bestaan

Van Dale kan het woord rente wel schrappen. Opmerkingen van dat type treffen woordenboekmakers de laatste tijd soms in hun mailbox aan, en op Twitter krijgen ze ook ongevraagde adviezen als ‘rentenieren kan worden vervangen door rentenieten’.

Dat de rente op spaargeld nu nul procent is, is natuurlijk geen reden om rente uit het woordenboek te schrappen. Bovendien: dat de spaarder geen spaarrente meer krijgt, impliceert niet dat wie geld leent van de bank daarover ook geen leenrente hoeft te betalen. Kortom, rente is nog altijd een nuttig trefwoord in het woordenboek, al was het maar om daarbij de relatief nieuwe woordgroep ‘negatieve rente’ te kunnen beschrijven.

Rente betekent in onze tijd gewoonlijk: procentuele vergoeding voor het lenen of uitlenen van geld of het verstrekken van kapitaal. In de Middeleeuwen, toen onze taal het woord rente overnam uit het Frans, gold zo’n vergoeding op leningen nog als woeker – een verboden manier van geld verdienen. De oorspronkelijke betekenis van rente was dan ook algemener: periodieke opbrengst van enige vorm van bezit, zoals grond die verpacht kon worden. Die betekenis heeft rente trouwens nog in samenstellingen als grondrente (in de betekenis pacht) en lijfrente.

In het Frans betekende rente behalve periodieke opbrengst oorspronkelijk ook teruggave. Het woord gaat via het vulgair Latijnse woord rendita (het teruggegevene) terug op het Latijnse werkwoord reddere (teruggeven), waarop ook onze woorden renderen (opbrengst of rente opleveren) en het daarvan afgeleide woord rendement (opbrengst) terug te voeren zijn.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden