Klein VerslagWillem Pekelder

Ik moet er niet aan dénken om alles uit het leven te halen wat erin zit

Alles uit het leven halen wat erin zit, hoor je alom. Dus bungeejumpen, schansspringen en festivals, allemaal op de bucketlist. Is dat aan te raden? Eerlijk gezegd moet ik er niet aan dénken om alles uit het leven te halen wat erin zit. Bij de gedachte alleen al word ik moe.

Maar belangrijker: ik vrees dat dit jubelende hedonisme uitgaat van een veel te optimistisch mensbeeld. Alsof al die avonturen per definitie zouden leiden tot iets goeds voor jou en de ander. Ik betwijfel dat. Sociale stress, lawaai en vervuiling zijn de andere kant van de ‘geluksmedaille’. Zo bezien moeten we wellicht juist mínder uit het leven halen dan erin zit.

Bloeiend leven

Met deze opwekkende gedachte toog ik naar de remonstrantse kerk in Rotterdam, waar een drukbezochte discussie plaatsvond over hoe je een geslaagd leven moet leiden. Richtsnoer was de ‘Ethica’ van Aristoteles. Ook voor de oude Griek was geluk het hoogste levensdoel, maar zijn vertaling luidde toch wel ietsje anders dan tegenwoordig.

“Het gaat Aristoteles om een gelukkend leven”, legde filosoof Dries Boele uit. “Daarbij staat voor hem niet de materie centraal, maar het juiste midden.” Debatleider Daan Roovers, Denker des Vaderlands, vroeg: “Dus niet het gevoel of het moment?” “Nee”, antwoordde Boele, “Aristoteles’ vraag is: heb ik een bloeiend leven? Niet in de zin van: heb ik wel genoeg genot en zo min mogelijk pijn? Nee, pleeg ik goede zelfzorg?”

Wat is dat juiste midden van Aristoteles? Wel, dat bevindt zich heel eenvoudig tussen twee extremen in, doceerde Boele. Aan de ene kant heb je lafheid, aan de andere kant overmoed. Daartussenin ligt durf, het juiste midden. “Je kunt dat evenwicht vinden door een excellente levenshouding te ontwikkelen”, ging de filosoof verder. “Voel je je niet gelukkig, neem dan je gewoontes onder de loep. En verander de slechte. Voortreffelijke vrienden kunnen je daarbij helpen.” Roovers concludeerde: “Dus om het juiste midden te bewandelen, moet je soms tegen je natuurlijke neigingen ingaan.”

Wijntje op de bank

Mededebater en -filosoof Maarten Meester had dat laatste gedaan. “Ik heb geen auto, geen groot huis, vlieg niet meer en ben gestopt met vlees eten. Tien jaar geleden was mijn ecologische voetafdruk 2,9, nu nog maar 1,0. Mijn leven is alleen maar mooier geworden. Volgens mijn vrouw ben ik extreem in mijn gematigdheid.”

Naar de smaak van de debaters draait het bij de ‘on-revolutionaire, zeer aardse’ filosoof Aristoteles niet om goed of slecht, maar om beter. En bij dat beter hoort ook de gemeenschap. Boele: “Het gaat er niet alleen om wat ík wil, maar om wat gunstig is voor de hele samenleving.” Meester: “Gaat het goed met de maatschappij, dan gaat het goed met mij.”

Na afloop overdacht ik de dag met een wijntje op de bank. ’s Ochtends had ik een Klein Verslag getikt. Niet volmaakt, maar hopelijk wel ruim voldoende. ’s Middags had ik mijn huis schoongemaakt, zonder perfectie, maar wel volgens de benedictijnse leefregel: met aandacht en liefde. En zojuist was ik naar een rijk filosofisch debat geweest. In mijn geest doemden de ­namen op van een paar voortreffelijke vrienden. Mijn leven van die dag was geheel gelukt.

Willem Pekelder vervangt deze week Wim Boevink.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden