Taal Ton den Boon

Iets meer purisme kan onze moedertaal best wel gebruiken

Vandaag wordt in Utrecht het tweejaarlijkse congres gehouden van het genootschap Onze Taal. Dat bestaat allang niet meer uit louter puristen die het Nederlands vrij willen houden van ‘Germaanse smetten’ en vreemde woorden en uitdrukkingen. Het thema van het congres is dan ook veel breder: moedertaal.

Een moedertaal heeft iedereen, daar kun je in je vaderland alle kanten mee op. Of niet? Hoe ver kom je in Nederland eigenlijk nog met de taal die de meeste lezers van deze rubriek hun moedertaal noemen? ‘We moeten mensen meer uitdagen’, zei iemand onlangs op de radio. ‘Meer challengen’, voegde hij eraan toe, alsof de betekenis van uitdagen duidelijker werd door vermelding van het vernederlandste Engelse synoniem. Op de radio hoor je vaker dat Nederlanders woorden uit hun moedertaal toelichten door ze in een soort van Engels te herhalen. Wat is toch de functie of het doel daarvan? Zijn ze van mening dat het Nederlands inmiddels minder goed volstaat dan het Engels om hun gedachten of meningen over te brengen?

Performen

Er is niets tegen Engelse woorden waarvoor onze taal geen pendanten heeft. Zo is impeachment wat mij betreft een welkom leenwoord en ook met impeachen valt te leven. Maar ontleningen als appeasen, challengen, performen (in de betekenis presteren), zijn die echt nodig?

Purisme – het streven de moedertaal te zuiveren van vreemde woorden en uitdrukkingen – is uit de mode en klinkt in een open, naar buiten gerichte samenleving als de onze ouderwets en conservatief. Maar voor het conserveren van onze moedertaal zou een klein beetje meer purisme zo gek nog niet zijn.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden