ColumnWim Boevink

Ieder voor zich - de koude adem van de brexit

Deze week, de week van de verkiezingen die een nieuwe stap zijn in de zwabberende koers van het land, verblijf ik in Noord-Londen, in Kentish Town, niet ver van Camden en zijn markt. Het huis staat in een woonstraat met laat-negentiende-eeuwse rijtjeshuizen, ik geloof dat je de stijl ‘Victoriaans’ noemt. Ze hebben erkers, portieken met bogen en kleine voortuinen.

In de zomer verbleef ik hier ook, met gezin, en ’s avonds zagen we een vos door de straten lopen, keurig over het trottoir. De Engelse vriendin bij wie ik logeer klaagde erover: de vos richt vernielingen aan in haar achtertuin en rommelt in de containers. Maar wij vonden het een magisch gezicht: die ranke vos in het licht van de lantaarns.

Deze week zag ik weer een vos, maar niet die ranke, die eigenlijk ondervoed was zoals mijn vriendin vermoedde. Deze zat vol in zijn vacht met een wijduitstaande pluimstaart en ik zag hem tussen de graven op de begraafplaats van Highgate, niet ver van het grote park van Hampstead Heath.

Highgate, hoog op een heuvel gelegen, is een van de grote oude begraafplaatsen die het stadsbestuur van Londen in een ring om de uitdijende stad in de eerste helft van de negentende eeuw liet aanleggen; Londen groeide destijds in zestig jaar tijd van een naar drie miljoen inwoners. Er werd ook massaal gestorven, cholera was een plaag, en de kerkhoven raakten overvol. De aanleg van Highgate begon in 1839 als een private onderneming voor bemiddelde doden; het is nu een van de meest bijzondere begraafplaatsen van de stad.

Hij is verdeeld in een west- en een oostzijde. Aan de oostzijde ligt een knorrige Karl Marx begraven onder een door de Sovjets betaald monument uit de jaren vijftig.

De westzijde, het alleroudste deel, is uit voorzorg alleen met een gids toegankelijk, de begraafplaats kent een geschiedenis van vandalisme en grafschennis, al sinds de jaren zestig, toen een periode van verwaarlozing intrad en de oude graven en monumenten overwoekerd raakten. In de jaren zeventig hielden punkers zoals leden van de Sex Pistols er wilde nachtelijke feesten in de catacomben.

Tot een groep vrijwilligers besloot de begraafplaats te redden van verder verval. Nu loop je er rond over glooiende paden en tussen groenbemoste stenen onder dicht geboomte, dat de graven verstikt met dikke luchtwortels.

Dat verval in wat eens een prachtig Victoriaanse park was draagt nu bij aan de sombere schoonheid van het dodenrijk met zijn Egyptische avenue en zijn cirkelvormige pad van tomben onder een dak van een grote ceder, zijn kapel, zijn mausolea, zijn catacomben met rottende kisten.

De begraafplaats tjokvol funerair erfgoed zou volkomen zijn ingestort als niet een groep vrijwilligers was begonnen zich erom te bekommeren. Ze hebben herstelwerk verricht aan de graven en verzorgen nu betaalde rondleidingen. Aan een ervan nam ik dus deel.

De gids stopte bij enkele bijzondere graven in het dodenbos. Een slapende leeuw in steen, een hond, een paard, een engel, een gebroken zuil.

Maar ergens voelde ik daar de verlatenheid die uitgaat van een onverschillige overheid die al het weerloze aan zijn lot of de markt overlaat.

Ieder voor zich.

De koude adem van Brexit.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden