Taal Ton den Boon

Gekkie, bejaarde, kerk of schurk: aan klimaat kun je werkelijk ieder woord vastplakken

De uitbreiding van onze woordenschat weerspiegelt wat ons bezighoudt. Afgaande op de stroom klimaatwoorden was dat het afgelopen decennium vooral de klimaatverandering.

Met geen enkel ander zelfstandig naamwoord dan klimaat (vaak in de betekenis klimaatverandering) zijn we de afgelopen tien jaar zó creatief omgegaan. Klimaat blijkt combineerbaar te zijn met vrijwel elk ander woord, tot onvermoede nieuwe begrippen als klimaatadaptatie, -armoede, -depressie, -migratie en -neutraliteit tot gevolg. Daarnaast verschenen samenstellingen van het type klimaatbejaarde, -meisje, -schaamte en -spijbelaar.

Omdat het klimaat – ooit een onderzoeksobject van bedachtzame aardwetenschappers – in het afgelopen decennium gepolitiseerd is, duiken er bovendien steeds meer woorden van het type klimaatapartheid en -racisme op. Die politisering heeft tevens geleid tot een welhaast religieus beladen polarisatie, met taalverrijkingen als klimaatgelovigen, -kerk, -paus, -sekte enerzijds (dienaren van de ‘klimaatgod’) en anderzijds klimaatontkenners, ­-dissidenten, -heidenen en zelfs klimaatagnosten.

Zo’n polarisatie leidt uiteindelijk tot scheldpartijen over en weer, waarbij harde (maar ook koddige) woorden kunnen vallen, variërend van klimaatboef, -crimineel en -schurk (iemand die een bijdrage levert aan klimaatverandering óf de klimaatverandering relativeert) tot klimaatdrammer, -gekkie en -knuffelaar. Vrijwel zeker blijft het klimaat ons nog langere tijd bezighouden. Daarom kunnen we ook in de toekomst vast nog meer verrassende nieuwe klimaatsamenstellingen tegemoetzien.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden