Taal Petter-Arno Coppen

Gaan is het nieuwe zullen

In een vorige aflevering van deze rubriek betoogde ik dat ‘zullen’ geen hulpwerkwoord van de toekomende tijd is. Vaak heeft het een duidelijke modale betekenis (verwachting of wenselijkheid), en bij zinnen over de toekomst (zoals ‘Morgen regent het’) is ‘zullen’ niet verplicht. Sterker nog, ‘Morgen zal het regenen’ heeft iets persoonlijks. Het gaat meer over de vaste overtuiging van de spreker.

Een lezer merkt op dat misschien de neutraalste manier om over de toekomst te spreken een zin met ‘gaan’ is. ‘Morgen gaat het regenen’ zegt niets meer of minder dan dat het in de toekomst (morgen) regent. Dat ben ik niet helemaal met de lezer eens.

Het begin van de regen

Ik onderschrijf dat ‘Morgen gaat het regenen’ geen modale betekenis heeft, maar ‘gaan’ voegt wel iets extra’s toe, namelijk de focus op het begin van de regen. ‘Morgen gaat het regenen’ betekent dat het begin van de regen in de toekomst ligt.

Je kunt het zien als je je voorstelt dat het vandaag regent, en die regen naar verwachting aanhoudt tot morgen. In dat geval kun je zeggen ‘Morgen regent het ook nog’ of ‘Morgen zal het ook nog regenen’, maar niet ‘Morgen gaat het ook nog regenen’. Die laatste zin betekent duidelijk iets heel anders, en dat kan alleen aan ‘gaan’ liggen.

Toch is er wel iets aan de hand met ‘gaan’. In Belgische spreektaal komt de variant voor ‘Morgen gaat het gaan regenen’. Dit wordt door de officiële taalnorm nog afgekeurd, maar het is een interessante variant, waarin het eerste ‘gaan’ wel alleen toekomende tijd aangeeft. Vermoedelijk kan een Vlaming dus bij aanhoudende regen wél zeggen ‘Morgen gaat het ook nog regenen’.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden