Taal Ton den Boon

‘Een parlement schorsen’, sinds wanneer bestaat die uitdrukking?

Op 27 april 1831 schreef de Nederlandsche Staatscourant dat de Britse Koning William IV naar het Britse parlement was gekomen om het te ‘schorsen, met oogmerk om hetzelve vervolgens onmiddellijk te ontbinden’. Het is in de historische krantendatabank Delpher de oudste vindplaats van de combinatie ‘parlement schorsen’. Ruim anderhalve eeuw lang leidde deze woordcombinatie een sluimerend bestaan. Weliswaar werd behalve in Engeland ook in een ver en vreemd land een parlement geschorst, maar de uitdrukking werd niet echt courant. Misschien komt daar verandering in, want dagelijks lezen we dat Boris Johnson het Britse parlement tot half oktober wil ‘schorsen’.

Schorsen is ontleend aan het oud-Franse werkwoord escorcier, dat teruggaat op het Latijnse woord curtus (kort). Aanvankelijk betekende schorsen: een lang kledingstuk opbinden, oftewel tijdelijk korter maken met behulp van een riem, band of gordel. Via ‘belemmeren om af te zakken’ ontstond vervolgens de figuurlijke betekenis ‘de voortgang belemmeren’ en ‘uitstellen’. Mogelijk is schorsen hierbij beïnvloed door (op)schorten, dat net als schorsen letterlijk kleding omhoogbinden of tijdelijk korter maken betekende (‘een mantel opschorten’), maar in het Middelnederlands al de figuurlijke betekenis ‘tijdelijk de voortgang belemmeren’ had (‘een vergadering opschorten’).

Nog altijd is schorsen in de betekenis ‘tijdelijk of voorlopig buiten werking stellen’ synoniem met opschorten. Geen wonder dus dat Nederlandse kranten het dezer dagen niet alleen hebben over het schorsen, maar ook over het opschorten van het Britse parlement.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden