Wim Boevink Klein verslag

Een blik, stroomopwaarts gericht

Nieuwsmoeheid, kan zoiets bestaan? En zo ja, wat kan er tegen gedaan worden? Een krant is misschien niet het meest geschikte platform om zulke vragen te stellen; een krant is brenger van nieuws. Geen krant meer lezen zou dus hier een dwaas en tegenstrijdig advies zijn. Is het sowieso mogelijk de inname van nieuws te verhinderen? Is het niet als het inademen van lucht of het naar beneden stromen van water? Het stroomt onophoudelijk door, panta rei, en eens zal het ons bereiken, vertraagd of versneld.

We veranderen, van jong naar oud, van bleu naar wijs en het nieuws slijpt ons, als water de kiezels in een rivierbed. Misschien zijn we bij het ouder worden zo glad geslepen dat het nieuws steeds sneller langs ons glijdt. Ik althans sta er soms nauwelijks nog bij stil. En er is veel nieuws, heel veel, meer dan ooit. En veel van hetzelfde, zo lijkt het wel.

Korte levensduur

De nieuwsproliferatie is natuurlijk veroorzaakt door de vermenigvuldiging van platformen, het internet, de sociale media. Het komt razendsnel tot ons, via diverse kanalen, op elk tijdstip van de dag, vanuit elke denkbare hoek. En blijkt vaak maar kort houdbaar. Wat zo-even nog nieuws was, wordt kort daarna alweer tegengesproken, ontkracht of door nieuw nieuws vervangen.

En elk nieuws sleept een spoor van commentaar achter zich aan, van mensen die, als kleine rotsen in de branding, de kracht hebben erbij stil te staan, het te belichten, van kritiek te voorzien, niet zelden omdat ze ervoor betaald worden. Men wil het chaotische nieuws geduid zien, getemd, geordend.

Commentaren zijn boeien om je in de stroom aan vast te houden. Heel lang kan dat vasthouden niet duren, want dan is het commentaar alweer elders, en bij het syndroom van de nieuwsmoeheid treedt niet zelden dat van de commentaarmoeheid op. 

Per definitie verleden tijd

Verwijten mag men mij dat ik hier maar weinig concreet word en verwater in een algemene toestandsbeschrijving. Maar algemeenheid is een generieke eigenschap van het nieuws, het laat geen terrein ongemoeid, het is alom aanwezig, onontkoombaar.

Nieuws is ook altijd, hoe recent ook, verleden. Het is al gebeurd. Het moest gebeuren voor het nieuws kon worden. Het schrikt op. Het slaat alarm. Het roept: zo kan het niet verder. Het houdt ons gaande en mat ons af. En het is als de natuur zelf. Het groeit, sterft af en groeit weer.

Maar biedt niet juist de natuur afstand van het nieuws? Op een bospad tussen pijnbomen, aan de rand van een vlakte of juist in een vlakte zonder randen, of aan de oever van een stromende rivier? Geeft niet de natuur gelegenheid om vooruit te kijken, in plaats van achterom?

Daar komt het!

‘Stromend water heelt herinneringen’, schreef Annie Dillard in 1974 in haar prachtig beschouwelijk natuurboek ‘Pelgrim langs Tinker Creek’. ‘Ik kijk stroomopwaarts de rivier op en daar komt ze, de toekomst, gedragen als op een meanderende stoet volbeladen schalen. Je kunt wakker worden en uit het raam kijken en de echte lucht opsnuiven en voldaan en vol verlangen zeggen: ‘Dit is het.’ Maar als je stroomopwaarts de rivier op kijkt, als je bij welk weer dan ook de rivier op kijkt, wordt je ziel vervuld en zeg je, met een jubelende zucht uit je longen: ‘Daar komt het!’

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen.
Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden