null Beeld

TaalPeter-Arno Coppen

Een bijzondere dag voor het Nederlands: de nieuwe versie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst is er

Het is dinsdag een bijzondere dag voor de Nederlandse taal. Ik denk niet dat het op de voorpagina’s van kranten staat, en ook in het televisiejournaal zal het wel onopgemerkt blijven. Op deze dag verschijnt de nieuwe versie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst, onder taalkundigen ook wel ‘de ANS’ genoemd.

Wat is de ANS? Kort gezegd is het een naslagwerk dat de Nederlandse taal beschrijft. Niet de woordenschat (daar zijn de woordenboeken voor), maar de eigenschappen van de woorden en de manier waarop ze gebruikt kunnen worden in zinnen: de grammatica dus.

De eerste druk van dit standaardwerk zag het licht in 1984, en de tweede, geactualiseerde versie verscheen in 1997. Je zou dus verwachten dat de derde druk in 2010 zou komen, maar dat heeft iets langer geduurd. Het verhaal daarachter is dat sommige mensen bij de tweede druk het idee hadden dat de taalbeschrijving wel zo ongeveer af was. Inderdaad verandert de grammatica van de taal langzaam, maar de grammaticale inzichten ontwikkelen zich veel sneller. Daar komt bij dat de ANS wel een indrukwekkende omvang had, maar toch nog lang niet de hele grammatica van de taal had beschreven. Taalbeschrijving is nooit af.

Taaladvies gekoppeld aan taalbeschrijving

Iedereen kan de ANS digitaal raadplegen (vanaf zeven uur dinsdagavond op e-ans.ivdnt.org), maar wat heb je daar als normaal mens aan? Voor correct taalgebruik heb je toch ook al duizenden taaladviezen (bijvoorbeeld taaladvies.net)? Het interessante is dat de nieuwe versie koppelingen zal maken tussen taaladviezen en taalbeschrijving. Je kunt van beschrijving naar advies en omgekeerd. Als je dat doet, zie je dat taaladviezen meestal gaan over beperkingen op je taalgebruik (dit mag niet), terwijl taalbeschrijving vooral over mogelijkheden gaat (dit kan allemaal).

Persoonlijk vind ik mogelijkheden interessanter dan beperkingen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden