Taal Peter-Arno Coppen

Dit gaat iedereen leuk vinden

Het is alsof lezers beseffen dat het vijf voor twaalf is, want de nominaties voor de Grammaticale Structuur van het Decennium stromen binnen. Het is maar goed dat we volgend jaar december pas gaan stemmen, want ik zal nog een hele tijd nodig hebben om de inzendingen te bespreken. 

Ik pik er nu alvast een uit. Een lezeres stelt voor ‘Dat gaat Suzanne niet goedvinden’. Wat is daar bijzonder aan? Wel, je zegt dit in de betekenis dat je niet verwacht dat Suzanne dat gaat goedvinden. ‘Gaan als vervanger van zullen’, concludeert de lezeres.

Mooi geval! Ik aarzel een beetje om het een grammaticale structuur te noemen, omdat het alleen om woordbetekenis lijkt te gaan, maar ik denk dat er meer meespeelt. Om de bedoelde betekenis te krijgen, moet je bijvoorbeeld ook de zin op een bepaalde manier uitspreken. Bovendien werkt het vooral wanneer het betekenis­aspect ‘beweging’ ontbreekt. Als je zegt ‘Dat gaat Suzanne wegbrengen’ dan is dat eerder een normale mededeling waarbij Suzanne inderdaad vertrekt om iets weg te brengen.

Inschatting van de toekomst

Eerder in deze rubriek schreef ik al eens over gaan als het nieuwe zullen, waarbij gaan zich meer gedraagt als een hulpwerkwoord van de toekomende tijd, maar hier zien we de ontwikkeling dat gaan zich ook de modale betekenis van zullen toe-eigent. Als je zegt ‘Dat gaat Suzanne niet leuk vinden’, dan heb je het niet zomaar over de toekomst, maar vooral over je inschatting van die toekomst.

Ik neem deze nominatie dus graag mee. Wel zou ik een verbreding voorstellen tot ‘Het gebruik van gaan als modaal hulpwerkwoord,’ waardoor het ook meer een grammaticale structuur wordt.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden