Martijn Postma (links) en Roel Kramer.

Zelfgemaakt Kruidenboter

De kruidenboter van Postma en Kramer is goed voor bij en vogel

‘Natuurinclusieve’ kruidenboter wilden de heren Postma en Kramer maken. Voor dat écht lukte legden ze een lange weg af. 

Uitkijkend over Nederlands landschap is het makkelijk mijmeren over de weidsheid en schoonheid ervan. Een idylle van rust, ruimte, eindeloos groen, slechts onderbroken door hier en daar een watertje. Fout. “Het lijkt slechts op natuur”, zegt Martijn Postma (40) streng. “Maar er zijn geen vlinders, geen vogels, zelfs de insecten zijn weg. In werkelijkheid is het een groene woestijn.” Hij woont er middenin, in het Amstelland. “Efficiëntie en grootschaligheid van boeren gaan ten koste van de biodiversiteit.”

Maar het is flauw om alleen de boeren de schuld te geven, vindt Postma. Consumptie, productie – het hele systeem moet anders. Te beginnen bij iets simpels als boter. Samen met compagnon Roel Kramer (32) maakt Postma ‘natuur­inclusieve’ kruidenboter. Kramer: “We gebruiken alleen zuivel van boeren die rekening houden met de natuur. Die boeren zaaien niet hectares vol van één grastype in, maar leggen kruidenrijk grasland aan. Dit leidt tot een gezondere bodem, ook komen er insecten en weidevogels op af. De boeren maaien de weides bovendien pas ná het broedseizoen, zodat vogels er nesten kunnen bouwen.

Postma en Kramer leerden elkaar ongeveer drie jaar geleden kennen via een ideeënwedstrijd van de Vogelbescherming. Postma is kok en maakte in zijn kookstudio af en toe al ‘bermboter’: boter met zelfgeplukte kruiden uit de berm. Hij vertelde er op borrels altijd het verhaal bij van de verdwijnende grutto die ten onder gaat aan de monocultuur van de weilanden, maar verder dan dat ging zijn missie niet. Kramer zit anders in elkaar. Hij werkte bij Nestlé, maar kon zich niet altijd vinden in de visie van de voedingsmultinational. Hij droomde ervan ooit zijn eigen product in de markt te zetten; een product dat de natuur niet schaadt maar ermee samenwerkt.

Het ‘schaal-denken’ loslaten

De mannen bundelden hun krachten, en voor ze het wisten zaten ze dagenlang op hun knieën in het veld kruiden te plukken, en stonden ze die vervolgens met handschoentjes aan urenlang door de boter te kneden. Ze maakten er rolletjes van, en verpakten die in papier. ‘Van de Koe’ noemden ze het merk van hun onkruidenboter, in het logo kwam behalve een koe óók een grutto terecht.

Beeld OneTwoStudio

Maar dat wat ze bestreden – de gevolgen van schaalvergroting – kregen ze al snel zelf voor de kiezen. De vraag naar hun kruidenboters steeg, maar hun leverancier kon maar een paar kilo boter per week leveren. Logisch ook: de kleinschaligheid van deze boer was juist een van de redenen dat hij van zijn landerijen geen groene woestijn had gemaakt. En nog zoiets: bij nader inzien was het wel een beetje ‘krom’ dat Postma en Kramer juist de kruiden plukten die de insecten en weidevogels zo nodig hadden. Kramer kan de ironie er wel van inzien. “Bij mijn vorige werkgever werden nieuwe producten meteen in duizenden winkels gelanceerd. Als érgens over werd nagedacht, was het schaal. Ik heb die werkwijze bij Van de Koe juist helemaal losgelaten. Het product zelf was perfect, maar niet schaalbaar.”

Stap voor stap vonden de mannen oplossingen: de kruiden halen ze nu bij een kweker, voor de boter werken ze samen met een groep boeren die zich inzet voor natuurbeheer. Ook hun gekoesterde papieren rolletjes moesten eraan geloven. Supermarkten Spar en Plus toonden interesse; het was geen doen alles met de hand te blijven verpakken. Maar plástic? Kramer: “De houdbaarheid is met onze gerecyclede plastic verpakking veel langer – dat weegt ook mee in duurzaamheid.” Toch voelt het niet als een knieval. “Om iets te kunnen veranderen, moet je veel mensen bereiken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden