TaalTon den Boon

De inburgering van de actieve herinnering

null Beeld

Herinneringen, wie heeft ze niet? Heldere of vage herinneringen. Goede, maar ook slechte. En dan zijn er ook nog verkeerde herinneringen. Dat kunnen slechte herinneringen zijn (die je liever wilt vergeten), maar ook herinneringen die niet, niet helemaal of zelfs helemaal niet juist zijn.

Tijdens het Kamerdebat over Omtzigtgate bleek premier Rutte ‘verkeerde herinneringen’ te hebben aan het gesprek dat hij vlak ervoor had gehad met de verkenners Jorritsma en Ollongren. Eerst zei hij ‘geen enkele herinnering’ meer te hebben aan het inmiddels vastgestelde feit dat tijdens dat gesprek de positie van Kamerlid Pieter Omtzigt ter sprake was gekomen. Daarna concludeerde hij: ‘Ik heb me dat achteraf verkeerd herinnerd’.

Door ‘iemands geheugen op te frissen’ valt er in zo’n geval soms nog wat te redden en lukt het de betreffende persoon uiteindelijk om de ‘verkeerd herinnerde’ gebeurtenissen te reconstrueren.

Geen actieve herinnering

Iemands geheugen opfrissen helpt soms ook wanneer iemand zegt dat hij ergens ‘geen actieve herinnering’ aan heeft. Die uitdrukking is pas de laatste jaren gangbaar geworden, vooral dankzij Rutte. In 2018 zei hij ‘geen actieve herinnering’ meer te hebben aan het moment waarop hij hoorde dat zijn secondant Halbe Zijlstra had gelogen over een ontmoeting met Poetin in diens datsja. Eerder, in 2015, had Rutte dezelfde uitdrukking ook al eens gebruikt, toen om ‘blijvende aandacht en actieve ­herinnering’ te vragen voor het oorlogsleed van ­Indische mensen.

Weliswaar is Rutte niet de geestelijk vader van ‘(geen) actieve ­herinnering aan iets hebben’, maar doordat hij deze uitdrukking diverse malen heeft gebruikt – en daar vervolgens om werd gepersifleerd of bekritiseerd – zullen woordenboekmakers hem in elk geval herinneren als de premier dankzij wie ‘(geen) actieve herinnering aan iets hebben’ ingeburgerd is geraakt.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden