TaalTon den Boon

Coronahamsteren kan afbreuk doen aan het goede imago van hamsteren

Jarenlang heeft ’s lands grootste kruidenier met olijke filmpjes z’n klanten periodiek verleid te gaan hamsteren: aanbiedingen en koopjes (vaak luxeproducten) voordelig inslaan. Hamsteren doe je nu vooral vanuit een financieel motief en je bent een dief van je eigen portemonnee als je het niet doet.

Oorspronkelijk gebeurde hamsteren om andere redenen en werd er niet zo positief over gedacht. Hamsteren maakte halverwege de Eerste Wereldoorlog zijn entree in onze taal. Een van de vroegste vindplaatsen van dit werkwoord dateert uit april 1916. De correspondent van het Algemeen Handelsblad in Duitsland schreef dat bij de oosterburen op grote schaal eerste levensbehoeften werden ‘geapproviandeerd’: ‘hamsteren noemt men het hier’.

Al in 1918 noemde de Nieuwe Taalgids het leenwoord hamsteren (bij dreigende schaarste voorraden aanleggen, zoals hamsters doen) talige ‘oorlogswinst’. De bijbehorende handeling, die hier te lande ook populair was geworden, werd echter bespot. Zo publiceerde het Algemeen Handelsblad in 1917 een kritisch puntdicht:

Het voorraad opslaan neemt steeds toe
Bij burgers, buitenlui en boeren: 
De hoofdstad zèlf mag straks terecht
Den naam van … Hamsterdam wel voeren

Door de corona-uitbraak wordt er nu opnieuw druk gehamsterd uit vrees dat er tekorten komen of je straks geen boodschappen meer mag doen. ‘Ga toch gewoon boodschappen doen!’ twittert iemand. Uit zo’n kritische opmerking kun je opmaken dat coronahamsteren niet normaal gevonden wordt. Zo krijgt hamsteren wellicht zijn oorspronkelijke negatieve bijklank terug.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden