Achter de schermen Henny de Lange

Kunstredacteur Henny de Lange (65) gaat met pensioen: ‘Naar kunst kijken, moet je even trainen’

Kunstredacteur Henny de Lange (65) werkte meer dan vijfenveertig jaar bij Trouw. Eind mei gaat ze met pensioen, maar ze vertrekt al in februari omdat ze veel seniorenuren heeft opgespaard. We gingen met haar naar een van haar favoriete musea voor een gesprek over kunst en het werk van de kunstredacteur.

“Nee hoor, nee dan voel ik me zo oud”, zegt Henny de Lange (65) als een vrouw haar in een overvolle bus een stoel aanbiedt. Ze is dan ook nog fit zat. Ze doet aan hardlopen. Dit weekend rende ze nog 18 kilometer. Het is dat ze met pensioen moet in februari. Met pensioen móet, zo ziet ze dat wel ja. Als het aan haar lag, ging ze nog wel even door.

Ruim vijfenveertig jaar werkte Henny bij Trouw. Eerst als verslaggever in Rotterdam, de laatste twintig jaar als kunstredacteur. In die tijd zag ze menig museum vanbinnen. Maar Museum Voorlinden in Wassenaar, waar we door de ochtendzon vanaf de bushalte naartoe wandelen, is voor haar wel bijzonder. De hele bouw van het museum, dat in 2016 de deuren opende, maakte ze mee.

“Kijk, je ziet het al liggen, dat is het museum”, zegt Henny als we de poorten van Landgoed Voorlinden binnenwandelen. Verscholen tussen de bomen, is het gebouw zo ontworpen dat het onderdeel lijkt van het bos. “Dat wilde Van Caldenborgh graag”, zegt Henny. “Dat natuur en cultuur hier verenigd zouden worden.”

Museum Voorlinden is een particulier museum. Gebouwd om de kunstcollectie van chemicaliënhandelaar Joop van Caldenborgh aan de wereld te kunnen laten zien. Henny kent hem nog uit de tijd dat ze als Rotterdamverslaggever vaak rondliep in de Rotterdamse haven. “Toen ik hoorde dat hij op zijn zakenreizen vaak kunst aankocht vond ik dat meteen al fascinerend. Hij noemt zich altijd graag ‘een eenvoudige koopman met een passie voor kunst.’”

(Luister ook onderstaande podcast over de tijd dat De Lange nog een jonge verslaggever in Rotterdam was)

Grappig en gek

Met Van Caldenborgh deelt Henny de visie dat kunst niet altijd hoogdravend hoeft te zijn. “Wat dat betreft is Museum Voorlinden het perfecte museum voor mensen die denken: is die hedendaagse kunst wel wat voor mij?’ Want hier mag kunst ook gewoon grappig en gek zijn.”

Zoals ‘The Maternal Man’, een schilderij van Louise Bourgeois. In dieprode verf is een zijaanzicht geschilderd van een naakte man. Wie goed kijkt ziet in zijn bolle buik een waterig figuurtje. De man is zwanger. “Louise sprak zich vaak uit tegen de stereotiepe genderollen”, leest Henny voor uit het boekje dat we bij de ingang meekregen. “Heel actueel eigenlijk hè?”

De kunstwereld is in de twintig jaar dat Henny er rondliep behoorlijk veranderd. Toen ze er net de overstap had gemaakt naar de kunstredactie, zonder kunsthistorische studie te hebben gedaan en zonder bijzonder veel van kunst af te weten, werd ze nog weleens raar aangekeken. “Dan kwam ik ergens en dan zag je ze denken: wie heeft Trouw nu weer gestuurd? ‘Bent u kunsthistorica?’ vroegen ze dan.

“De komst van jonge, bevlogen conservatoren en directeuren heeft gezorgd voor een frisse wind. Zij begrijpen dat een museum niet meer een ivoren toren hoeft te zijn. Dat je er niet alleen bent voor mensen die zwijgend en vol aanbidding rondwandelen.”

Werken zoals het doolhof van Richard Serra, één van de persoonlijke favorieten van Henny, zijn bedoeld om te ervaren. Juist wie al kletsend tussen de stalen muren loopt ervaart hoe het geluid muzikaal blijft rondzingen. “Oh nee we zijn er nog steeds niet”, grapt Henny elke keer dat we een hoek omdraaien. “We komen er nooit meer uit hoor.”

Henny de Lange: ‘Dan kwam ik ergens en dan zag je ze denken: wie heeft Trouw nu weer gestuurd?’ Beeld Werry Crone

Wezenlijk onderdeel van de samenleving

Ze mag zich nu als een vis in het water voelen tussen alle kunstinstallaties en schilderijen, het eerste jaar op de kunstredactie was onwennig. “Vlak nadat ik de overstap had gemaakt werd Pim Fortuyn doodgeschoten. De wereld staat in brand en Henny loopt door het museum, dacht ik toen weleens. Ik vroeg me af: doet dit er iets toe?”

Maar het antwoord op die vraag is ja, merkte ze steeds vaker. “Kunst is een wezenlijk onderdeel van de samenleving. Het trekt je uit de waan van de dag. Van Caldenborgh heeft weleens gezegd dat hij kunstenaars zo waardeert omdat ze buiten de lijntjes kunnen kleuren. Dat kan hij zelf niet. Kunst biedt vaak een nieuw perspectief op dingen.”

Het liefst kijkt Henny eerst gewoon even naar een kunstwerk. “Dat moet je even trainen”, zegt ze. Pas in tweede instantie leest ze wat de kunstenaar ermee heeft willen zeggen. “Kunst hoeft niet per se te pleasen. Dat mag natuurlijk, maar het kan je ook juist heel boos maken, of je een onbehaaglijk gevoel geven. Het moet je in elk geval niet onberoerd laten.”

Puur voor de lol

Als ze straks met pensioen is hoopt Henny weer wat vaker door een museum te lopen zonder dat ze erover hoeft te schrijven. Gewoon ‘puur voor de lol’, zoals ze het zelf zegt, en wat minder gehaast. “Als ik nu ergens naartoe ga voor de krant, merk ik vaak dat ik best nog wat langer had willen rondkijken. Maar dan moet ik snel weg om te schrijven.”

Plannen voor na februari heeft ze sowieso genoeg. In de tuin werken, schilderen, met haar eerste kleindochter door de polder fietsen: genoeg om haar dagen mee te vullen. Wellicht lezen we zelfs haar naam nog weleens in de krant, want als het aan Henny ligt, blijft ze ook schrijven. “Maar dan wel alleen over de dingen die ik zelf echt belangrijk vind.”

Je hebt mensen die met pensioen gaan en zeggen: nu ga ik écht genieten. “Dat heb ik niet hoor”, zegt Henny. “Ik geniet al mijn hele leven.”

Wie is Henny de Lange?

Henny de lange is geboren op 29 januari 1954 in Ommen. Na het gymnasium begon ze in 1973 haar journalistieke carrière als leerlingverslaggever bij het Dordts Dagblad. Die krant was één van de vier Kwartetbladen, regionale kranten die onderdeel waren van Trouw. In 1975 ging ze werken voor De Rotterdammer, een van de andere Kwartetbladen. In 1979 maakte ze de overstap naar de landelijke Trouwredactie. Ze bleef  over Rotterdam schrijven, nu voor een landelijk publiek. In 2001 ging ze aan de slag als kunstredacteur. Henny is getrouwd en heeft twee dochters en een kleindochter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden