Beeld Roï Shiratski

Achter de schermenRemke de Lange

Een film één ster geven? Dat doet filmcriticus Remke de Lange pijn

Op zaterdag 21 maart is de Trouw-middag van het Movies that Matter Festival. Filmcriticus Remke de Lange presenteert daar twee films en gaat met makers en publiek in gesprek.

Welke films vertonen jullie op 21 maart?

“Dat zijn er twee: de Nederlandse documentaire ‘Allen tegen allen’ en de Franse speelfilm ‘Camille’. Ik heb bijna alle films van het Movies that Matter Festival gezien. Zoals ieder jaar was de selectie moeilijk. De keuze is uiteindelijk op deze twee gevallen omdat ze én prachtig zijn gemaakt én uitnodigen tot discussie.”

Waar gaat ‘Allen tegen allen’ over?

“Die vertelt het verhaal van het vooroorlogse fascisme in Nederland. Daarbij denk je al snel aan de NSB. Maar deze documentaire laat zien dat de stroming veel breder was. Filmmaker Bouwman onderzoekt met een open en nieuwsgierige blik wat fascisme eigenlijk is, en of we het misschien allemaal in ons hebben. Op die manier legt hij ook de link naar de actualiteit. Het levert genoeg gespreksstof op. Bouwman en een van de personages uit de documentaire, antiquair Joep Haffmans, komen er op de Trouw-middag over vertellen.”

En ‘Camille’?

“Deze film gaat over fotografe Camille Lepage. Zij werkte als witte vrouw vooral in de Centraal Afrikaanse Republiek, waar ze foto’s maakte van strijdende milities. In 2014 kwam ze daar door geweld om het leven. Regisseur Lojkine portretteert Camille als een vreemde eend in de bijt, die zich in Afrika beter thuis voelt dan tussen haar jeugdvriendinnen in Frankrijk. De film roept vragen op over hoe westerse journalisten, fotoredacties en krantenlezers naar Afrikaanse landen kijken. En of we ons niet onbewust vasthouden aan allerlei diep verankerde stereotypen. Daarover ga ik na afloop van de film in gesprek met fotograaf Eddy van Wessel, die veel in conflictgebieden werkt, en met Jeanette de Vos, beeldredacteur bij Trouw. Hoe maken zij hun keuzes? En wat vinden lezers daarvan?”

Trouw organiseert dit jaar voor de achtste keer een Movies that Matter-lezersmiddag. Waarom?

“Het festival heeft als doel de dialoog te stimuleren. Over mensenrechten, en een rechtvaardige en duurzame wereld. Dat zijn thema’s die de krant en veel van onze lezers een warm hart toedragen. Ik vind het elk jaar weer bijzonder dat de zaal vol zit met zo’n 150 betrokken mensen, die graag meer over de wereld willen weten. Verder is het heel waardevol om met lezers in gesprek te kunnen gaan, want dat doe ik niet dagelijks.”

MOVIES THAT MATTER LEZERSMIDDAG

•Zaterdag 21 maart, 13.00 uur
•€ 17,50 voor twee films, inclusief de nagesprekken
•Theater aan het Spui, Den Haag
• moviesthatmatter.nl/trouw

Waar komt je passie voor films vandaan?

“Ik ben opgegroeid in een gezin van filmliefhebbers. Mijn moeder en stiefvader werkten als vrijwilligers in het filmhuis Gouda. Daar namen ze me van jongs af aan mee naartoe. Als kind kon ik het natuurlijk nog niet onder woorden brengen, maar toen fascineerde me het al dat je, door middel van een film, in een andere wereld kunt stappen. Lezen heeft hetzelfde effect, alleen is de impact van beeldtaal op mij nog groter.”

Hoe ben je vervolgens filmrecensent geworden?

“Ik deed alles om maar zoveel mogelijk films te kunnen zien. Het was mede de reden om Mediakunde te gaan studeren. Toen ben ik ook over films gaan schrijven. Na mijn studie verhuisde ik met mijn partner naar New York. Daar interviewde ik voor Trouw een keer documentairemaker D.A. Pennebaker. Zo ben ik in het vak gerold. Ruim twintig jaar later heb ik er nog even veel plezier in. Ik vind het fantastisch om een film tot in de details te ontleden en er vervolgens zo over te schrijven, dat iedereen het snapt.”

Hoeveel recensies maak je per jaar?

“Zo’n tachtig. Daarnaast schrijven mijn collega’s Belinda van de Graaf en Ronald Rovers ook over film.”

Hoe bepalen jullie welke films jullie in de krant bespreken?

“We kijken naar verschillende dingen. Hoe is een film op de festivals ontvangen? Heeft de maker eerder mooie films afgeleverd? Komt de film uit een interessant land, waar we niet vaak wat van zien? Soms is een acteur ook doorslaggevend; een film met Robert de Niro slaan we niet snel over.”

Wat maakt een recensie goed?

“Het allerbelangrijkste vind ik dat die leuk moet zijn om te lezen. Verder wil ik lezers graag nieuwsgierig maken en ze prikkelen om de film zelf te gaan bekijken. Het klinkt misschien vreemd uit de mond van een criticus, maar mijn persoonlijke opvatting doet er eigenlijk niet zo toe. Het gaat om mijn professionele mening. Horror en fantasy zijn bijvoorbeeld niet de eerste genres waar ik naar neig. Maar ik heb hoe dan ook enorm veel respect voor ambachtelijkheid en inventiviteit, ongeacht het genre. Daar schrijf ik dan graag over. Het gaat me erom een gedegen analyse te maken en die zo aantrekkelijk mogelijk te verpakken.”

Wanneer is een film voor jou geslaagd?

“Ik vind twee dingen belangrijk: dat een film goed in elkaar zit – een pakkend script, mooi camerawerk, een sterke montage – en dat de impact ervan de verhaallijn overstijgt. Het liefst wil ik verrast worden, door de aanpak of door de kijk op de wereld. Na al die jaren en al die films gebeurt dat gelukkig nog steeds. Onlangs zag ik bijvoorbeeld de Duitse film ‘System Crasher’, over de negenjarige Benni die hunkert naar een warm en permanent thuis, maar door een jeugdtrauma onhandelbaar is. Zó knap, daar was ik compleet door van mijn stuk.”

Het oordeel van critici heeft grote impact op het mogelijke succes, zeker bij wat kleinere films of filmhuisfilms. Voel je je weleens rot als je één of twee sterren geeft?

“Absoluut, dat doet me echt pijn. Ik heb dan ook het gevoel dat ik de makers afval. Zeker als het Nederlandse makers betreft. Maar mijn taak is nu eenmaal om een oordeel te geven. Als een film slordig in elkaar zit of de pretenties niet waarmaakt, schrijf ik dat. Hoe moeilijk ook, mijn verantwoordelijkheid naar de lezers is groter dan naar de makers.”

Update 14 maart: Het Movies that Matter Festival zal niet doorgaan, vanwege de maatregelen tegen de verspreiding van het nieuwe coronavirus.

Freelancejournalist Remke de Lange studeerde Mediakunde aan de Universiteit van Amsterdam. Na haar studie woonde ze zes jaar in New York, vanwaaruit ze onder andere voor Trouw, de VPRO Gids en HP De Tijd werkte. Sinds 2002 schrijft ze filmrecensies voor Trouw. Daarnaast is ze vinoloog, wijndocent en sommelier. In 2012 verscheen haar boek Tussen de druiven, een persoonlijk verslag van haar jaar in de wijnregio McLaren Vale in Australië, waar ze haar eigen wijn maakte: Rem’s Row.

Welke keuzes worden er gemaakt bij het schrijven van artikelen en hoe pakken wij ons onderzoek aan? In Achter de Schermen vertellen journalisten van Trouw hoe ze te werk gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden