Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Eén rechtszaak doet de hoop bij asielzoekers niet vervliegen

Samenleving

Niels Markus

© ANP
analyse

Nederland mag de Armeense Howick (13) en Lili (12) uitzetten. Maar andere uitgeprocedeerden laten zich niet uit het veld slaan.

Voor Howick en Lili lijkt alle hoop vervlogen dat zij in Nederland mogen blijven. Gisteren besliste de Raad van State dat zij kunnen worden uitgezet als ze niet vrijwillig uit Nederland vertrekken. Staatssecretaris Mark Harbers van justitie en veiligheid liet direct weten dat hij de kinderen voor 1 september wil uitzetten naar Armenië.

Lees verder na de advertentie

In Armenië worden Howick (13) en Lili (12) in principe herenigd met hun moeder, die vorig jaar al werd uitgezet. De kinderen, die op jonge leeftijd naar Nederland kwamen, waren ondergedoken tijdens haar uitzetting en vroegen asiel aan.

Nu die aanvraag van tafel is en er in Nederland geen beroepsmogelijkheden meer zijn, overweegt hun advocaat naar het Europees Hof te stappen. De kans is klein dat de kinderen een internationale uitspraak in Nederland mogen afwachten.

Het arrest van de Raad van State is een opsteker voor staatssecretaris Harbers. Hij kan redeneren dat zijn asielbeleid werkt. De hoogste bestuursrechter is het met hem eens, dat de kinderen in Armenië niet voor vervolging hoeven te vrezen. Bovendien heeft Harbers zich volgens het arrest voldoende ingezet voor een goede opvang in Armenië. Als de moeder zelf niet goed voor haar kinderen kan zorgen, waarvoor de kinderbescherming vreest, dan staan hulporganisaties voor hen klaar.

Ook de politiek heeft een aandeel in die blijvende hoop. Zo kan de staats­se­cre­ta­ris zijn discretionaire bevoegdheid gebruiken

Alsnog

Niet alleen Howick en Lili koesterden hoop. Meer uitgeprocedeerde gezinnen verzetten zich zo lang mogelijk tegen hun terugkeer, en die aanpak werkt, blijkt uit een rapport van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). Onder asielzoekers is bekend dat tientallen uitgeprocedeerde gezinnen elk jaar alsnog een verblijfsvergunning krijgen, nadat die keer op keer is afgewezen.

In totaal verblijven er, volgens cijfers die de IOM bij het ministerie opvroeg, op zes gezinslocaties tussen de 1500 en 2000 afgewezen asielzoekers. Vorig jaar kregen zo'n tweehonderd van hen alsnog een vergunning, in 2016 was dat honderd.

Volgens de IOM gaat het vooral om asielzoekers uit Afghanistan en Irak, maar ook een Armeens gezin kreeg na zes jaar alsnog een verblijfsstatus. In 2013 zaten afgewezen gezinnen gemiddeld twee jaar in een gezinslokatie, nu is het al meer dan drie jaar. Sommigen verblijven er langer dan zeven jaar.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) kan niet eenduidig verklaren waarom soms alsnog verblijfsvergunningen worden gegeven. Het kan te maken hebben met beleidswijzigingen of veranderingen in de situatie van de vreemdeling of het land van herkomst, aldus de IND.

Nieuw pardon

Ook al moeten Howick en Lili nu weg, het huidige vergunningenbeleid geeft asielzoekers dus de hoop dat zij mogen blijven.

Ook de politiek heeft een aandeel in die blijvende hoop. Zo kan de staatssecretaris zijn discretionaire bevoegdheid gebruiken en beslissen dat een gezin alsnog mag blijven. Eerder mochten de jonge Mauro en Sahar na veel media-aandacht in Nederland blijven, omdat zij hier te zeer geworteld zijn. Howick en Lili hoopten ongetwijfeld ook op dat scenario.

Bovendien kan de politiek altijd beslissen tot een nieuw pardon voor vluchtelingen, na het generaal pardon in 2007 en het kinderpardon in 2012.

Vluchtelingen- en mensenrechtenorganisaties hoopten vorig jaar dat toetreding van D66 en ChristenUnie tot het kabinet zou leiden tot een nieuw kinderpardon. Het kwam er niet. ChristenUnie-Kamerlid Joel Voordewind, die zich sterk heeft ingezet voor Howick en Lili, liet gisteren weten teleurgesteld te zijn in het arrest van de Raad van State.

Zolang een aanzienlijk deel van de Tweede Kamer een nieuw pardon bepleit, zal de hoop van uitgeprocedeerde asielzoekers niet verdwijnen. Asielzoekers die al jaren in Nederland verblijven maar niet vertrekken, hebben weinig te verliezen. Ze wagen de gok dat er na nieuwe verkiezingen een kabinet komt dat hun grieven opnieuw op de agenda zet.

Advocaat vindt uitzetting onrustbarend

Asieladvocaat Marq Wijngaarden, wiens kantoor Howick en Lili bijstaat, vindt het 'onrustbarend en verbazingwekkend dat de Raad van State zo makkelijk het oordeel van deskundigen terzijde schuift'. Volgens hem zijn er nauwelijks afspraken met Armenië gemaakt.

Tijdens de zitting, twee weken geleden, noemde de Raad voor de Kinderbescherming het onverstandig om de kinderen nu al terug te sturen naar Armenië. Volgens de kinderbescherming komen de kinderen niet in een stabiele situatie, met 'passende huisvesting, een school en een moeder die emotioneel voor hen beschikbaar is'.

Volgens Wijngaarden is de moeder nu niet in staat om goed voor de kinderen te zorgen. Omdat er niets geregeld is voor hun school en huisvesting, zullen zij eerst in een weeshuis terechtkomen, zegt hij.

De moeder weigert volgens de kinderbescherming hulp voor haar psychische problemen, waaronder een posttraumatische stressstoornis. Wijngaarden: 'Zij woont in een kamer met een lekkend dak, zonder eigen wc. Het is maar de vraag of de kinderen daar mogen wonen van haar huisbaas.'

Lees ook:

De Armeense Howick (13) en Lili (12) mogen worden uitgezet

Volgens de Raad van State hoeft de staatssecretaris van justitie en veiligheid hen geen asielvergunning te verlenen, en mag hij ze uitzetten als ze het land zelf niet verlaten.

Deel dit artikel

Ook de politiek heeft een aandeel in die blijvende hoop. Zo kan de staats­se­cre­ta­ris zijn discretionaire bevoegdheid gebruiken