Je voelt bij de eerste beelden van 'Code Blue' van Urszula Antoniak de spanning in je lijf kruipen. In een steriele ziekenhuiskamer, blauw licht, wordt een lichaam afgedekt. Het laken wordt rechtgetrokken over het hoofd heen, en dan wordt boven het hoofd iets van het dek in een punt omhoog getrokken. Alsof dat dode hoofd toch nog iets van zuurstof moet worden gegund.

Hierna filmt de camera een bleek gezicht tegen een zwarte achtergrond. De waterige ogen lijken dood, tot de irissen toch nog bewegen en de mond in een benauwde grimas trekt. Pijnlijke doodsnood, helder uitgelicht, als op een donker romantisch schilderij.

'Code Blue' is heel mooi en vrij gruwelijk. De film is beter dan Antoniaks veelbekroonde eerste film 'Nothing Personal' maar kreeg op het filmfestival van Cannes - tot afgrijzen van de regisseur - wel waarschuwingsbriefjes mee. Een deel van het publiek was boos achteraf.

Bien de Moor speelt Marian, een verpleegster in een ziekenhuis. Ze staat de terminale patiënten bij: soms met een zuurstofmasker, soms met een washandje, soms met een dodelijke injectie. Antoniak filmt die medische handelingen zoals je ze nooit eerder in beeld gebracht zag, zonder geruststellende professionele afstand.

Je ziet alleen flarden. De arm waarin het infuus wordt aangebracht, het witte lijf dat in een bad wordt getakeld, ogen die wegdraaien. Tedere, fysieke scènes, als uit een seksfilm; maar niet bot of bruut, juist heel intiem en zeer gestileerd.

In de tweede helft van de film verlegt Antoniak haar blik naar het leven van de verpleegster. Marian lijdt een eenzaam bestaan in een omgeving die het ziekenhuis in steriliteit naar de kroon steekt.

Ze krast zichzelf. Vanuit haar appartement boven de wolken ziet ze hoe een vrouw in de duinen door twee mannen wordt verkracht. De volgende dag knijpt ze het volle condoom leeg op haar dijen. Na een fatale fout in het ziekenhuis, zoekt ze het gezelschap van een flatgenoot, en laat ze zich door hem bruut vernederen.

In interviews vertelde Antoniak hoe zowel het stervensproces van haar vriend haar inspireerde tot deze film, als een kort verhaal dat hij schreef over twee mensen die getuigen zijn van een verkrachting. Stel de dood is een mens, hoe leeft de dood dan; die vraag was haar leidraad. Het verstikkende verblijf in het voorportaal van de dood mondt zo uit in een verhaal over zonde en zuivering.

Maar die symbolische laag biedt vooral houvast achteraf. Bij het zien van de film wordt Marians verhaal in de tweede helft eigenlijk te concreet; een extremer psychiatrisch geval dan de bijbelse engel des doods.

Toch blijft 'Code Blue' tot het einde fascineren: een prachtig gefotografeerde, tot nadenken stemmende film van een onverschrokken, uitzonderlijk getalenteerde filmmaakster.

Code Blue

Regie: Urszula Antoniak. Met Bien de Moor, Lars Eidinger. In 8 filmtheaters.