Mag je als dominee op Twitter of Facebook felle discussies voeren? Ja, schrijft de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) in een nieuw adviesdocument. Maar let op je woorden.

Een predikant draagt zijn ambt zeven dagen per week en 24 uur per dag. Ook als hij online is. 'Het is belangrijk dat men zich hier continu van bewust is bij het gebruik van sociale media', benadrukt de dinsdag gepubliceerde 'handreiking' voor predikanten en kerkelijk werkers.

De aanwijzingen maken onderdeel uit van de beroepscode en gedragsregels, die de synode (het kerkelijk overlegorgaan) in november in grote lijnen opstelde. Daarin staat onder meer dat kerkelijk werkers en predikanten geen cadeaubonnen mogen aannemen als bedankje voor pastorale gesprekken.

Voor de digitale mores ging de PKN te rade bij de Gelderse predikant Lennart Aangeenbrug, die al enige tijd opereert als sociale media-coach.

Woorden als 'barmhartigheid' en 'tucht' kunnen wat het kerkverband betreft beter worden vermeden. 'De kerk kent een eigen taalveld', legt de handreiking uit. De kans is groot dat buitenkerkelijken glazig naar hun scherm turen als een predikant over dergelijke termen begint. Bovendien heeft ''tucht' binnen de kerk een andere lading dan daarbuiten. Een verkeerde interpretatie is zo gemaakt en kan een eigen leven gaan leiden.'

Het gevaar van ironie
Ook gevaarlijk: ironie en sarcasme kunnen makkelijk verkeerd worden opgevat. 'In de offline-wereld speelt non-verbale communicatie een grote rol', doceert de handreiking. 'Tachtig procent van de boodschap wordt bepaald door gezichtsuitdrukkingen, gebaren en de stem. Online kan men echter de gezichtsuitdrukking van de ander niet zien en het humeur hooguit peilen door 'smileys'.'

Met smileys hoeft de predikant niet terughoudend te zijn. 'Het gebruik van smileys kan kinderachtig lijken, maar geeft op een subtiele manier de emotie weer van de 'spreker'. Ook acroniemen geven een draai of emotie mee die anders voor de ontvanger verborgen zou blijven.'

LOL ('laughing out loud') en ROFL ('rolling on the floor, laughing') zijn dus geoorloofd. Blijft de vraag of de dominee zich op Twitter van het populaire OMG ('oh my God!') mag bedienen.