*

 
dossier

Schuldencrisis

Het kan nog wel goed komen met de euro

GIJS MOES | BRUSSEL − 03/12/11, 10:00
©Thinkstock

Alle doemverhalen ten spijt kan het goed komen met de euro. Wie de recente ontwikkelingen op de voet volgt en nauwkeurig luistert naar de hoofdrolspelers, ziet licht aan het einde van de tunnel. Minister Jan Kees de Jager (financiën) zei gisteren "iets positiever" te zijn over de kansen op een akkoord.

Een waarschuwing vooraf: de markten zijn nog altijd wantrouwig, de banken durven elkaar nauwelijks geld te lenen, de eurolanden zijn het nog niet eens en de Europese Centrale Bank blijft voorzichtig. Toch lijkt er een kentering ingezet in Europa.

Ten eerste is de nood heel hoog en dus moet de redding wel nabij zijn. Niet omdat het spreekwoord zo luidt, wel omdat het 'gevoel van urgentie' is doorgedrongen. De Jager constateerde aan het begin van de week in Brussel dat zijn collega's uit de zuidelijke landen nu echt beseffen dat het menens is. Rijkelijk laat, maar toch.

De regeringswisselingen in Italië en Griekenland hebben natuurlijk geholpen. Die zijn weinig democratisch afgedwongen door de grote eurolanden, met Frankrijk en Duitsland voorop, maar ze waren noodzakelijk. Vooral de voormalige Italiaanse premier Berlusconi was een risico geworden voor de hele eurozone. Zijn opvolger Monti is wel bereid om hervormingen door te voeren.

De twee hoofdrolspelers in de crisisaanpak, de Duitse bondskanselier Merkel en de Franse president Sarkozy, naderen elkaar voorzichtig. In het openbaar is het vooral Sarkozy die in Duitse richting opschuift: in zijn toespraak donderdagavond in Toulon beklemtoonde hij de noodzaak van strenge begrotingsregels, mooi in lijn met Duitsland.

Merkel hamerde gisteren in de Bondsdag opnieuw op een verdragswijziging, waarin die strenge regels worden vastgelegd. Het kan nog jaren duren voor dat proces is afgerond, erkende ze, maar wat nu telt is dat de eurolanden een duidelijk signaal geven.

Groot-Brittannië is tegen een verdragswijziging, zo herhaalde premier Cameron gisteren na een bezoek aan Parijs. Zo komen Merkel en Sarkozy, die elkaar maandag opnieuw treffen in Parijs, samen tegenover de Britten te staan. Een logisch verbond dat tot een versterking van de eurozone kan leiden, desnoods zonder de overige EU-lidstaten.

Merkel en Sarkozy zijn het er ook over eens - in het openbaar in ieder geval - dat de Europese Centrale Bank geen politieke aanwijzingen kan gebruiken. Maar het lijkt erop dat Merkel achter de schermen opschuift in de richting van Sarkozy, die een actievere rol van de ECB wil. Gisteren in de Bondsdag wilde zij de centrale bank geen advies geven - dus ook niet om niets te doen.

Juist een terughoudende opstelling van Duitsland en Frankrijk kan actie van de onafhankelijke ECB zonder gezichtsverlies mogelijk maken. Directeur Draghi liet donderdag in het Europees Parlement doorschemeren dat de bank klaarstaat om op te treden, als de eurolanden eerst orde op zaken stellen. Hij zei ook - heel voorzichtig - dat de ECB niet alleen inflatie moet bestrijden, maar ook deflatie (dalende prijzen). Met andere woorden: stimuleren van de economie mag.

Krachtig ECB-optreden is cruciaal voor het vertrouwen in de markten. Met hun Angelsaksische achtergrond begrijpen de meeste handelaars en analisten absoluut niet waarom de centrale bank zo treuzelt. De Amerikaanse Fed en de Bank of England pompen immers al lang massaal geld in de economie. Als de ECB daar ook voor kiest, kan dat het vertrouwen herstellen.

Voor zo'n draai van de ECB is wel een duidelijk akkoord nodig tussen de eurolanden: strengere begrotingscontrole, meer toezicht vanuit Brussel en een sterk vangnet voor probleemlanden. Dat laatste kan er komen in samenwerking met het Internationaal Monetair Fonds. Dit akkoord moet - als alles goed gaat - vrijdag gesloten worden in Brussel, na een voorzet op maandag van Merkel en Sarkozy.

En als het niet lukt? In Brusselse kringen wordt al rekening gehouden met verlenging van de top tot in het weekeinde en zelfs met nog een bijeenkomst. Dat moet dan wel snel gebeuren. Want als het dit jaar niet lukt, kan 2012 het jaar van het einde van de euro worden - met enorme economische ellende als gevolg. Het lijkt erop dat alle betrokkenen dat nu beseffen.

mailIcon print | |

Plaats een reactie!

Deel jouw mening met de andere bezoekers

Aan het laden ...
<spring:message code='commonMessages.loading' />