Het was stuivertje wisselen tussen twee CDA prominenten in de poll over de grootste tegenwerker van de duurzaamheidbeweging in Nederland. Minister Maxime Verhagen (Viceminister-president en portefeuille Economische Zaken, Landbouw en Innovatie) legde het op een paar stemmen na af tegen Staatssecretaris Henk Bleker (Economische Zaken, Landbouw en Innovatie).

Dat is opvallend want in beginsel zouden deze politici juist voor een stevig milieubeleid moeten zijn. Het CDA heeft als sociaal christelijke partij het rentmeesterschap hoog in het vaandel. In het gedachtegoed van de partij past het juist om zorgvuldig om te gaan met dingen die we te leen hebben van onze kinderen, zoals bijvoorbeeld de aarde waarop we leven. Toch laten Verhagen en Bleker deze basiswaarde graag varen als het gaat om het verduurzaming van de samenleving.

Beiden zetten in op 'minder regeltjes', iets dat stevig verankerd is in het beleid van de huidige regering die alleen kan bestaan dankzij het gedoogakkoord met de PVV. En dat is nou juist een partij die niets op heeft met  een beleid dat gericht is op een duurzame toekomst. Volgens milieuadviseur Jan Paul van Soest staat een klimaatbeleid, dat betrekking heeft op toekomstige generaties heel ver weg van het populistisch gedachtegoed. "Dat kortetermijndenken werkt", aldus Van Soest.

Het milieu- en klimaatbeleid in het regeerakkoord moet volgens Van Soest worden gezien in het licht van deze beweging. "Het is rancune tegen de brede duurzaamheidbeweging. De huidige regering heeft zoiets van: het moet afgelopen zijn met die luxetoestanden, zoals subsidies waarmee duurzame energie wordt gestimuleerd."
Een voorbeeld hiervan is de Green Deal die Minister Verhagen die hij eerder sloot met kennisinstellingen, bedrijven en gemeenten. "Geen symboolpolitiek, maar van kennis en kunde naar kassa." Daarmee belooft de overheid tal van duurzame initiatieven te stimuleren door barrières in de wetgeving weg te nemen en vergunningen sneller af te geven. "We moeten duurzaamheid terugkapen van links door op te houden met het bedrijven van symboolpolitiek", zei hij op het christelijk-sociaal congres.

Maar de meeste initiatieven (45 in totaal) die mochten toetreden tot de Green Deal zijn niet helemaal niet zo nieuw. De meesten zijn initiatieven die al lang op de rol stonden en de minister helpt ze alleen een handje door de regels te versoepelen. Verhagen kiest niet voor echte maatregelen zoals het vergroenen van belastingen, door bijvoorbeeld energie en grondstoffen te belasten en arbeid niet. Hij stapt ook niet af van het subsidiëren van fossiele brandstoffen. Dit tot ergernis van de Groene Zaak, een platform van duurzame ondernemers zoals Eneco, Athlon Car Lease en Nyenrode, die weigerden de Green Deal te ondertekenen.

Ook het beleid van staatssecretaris Bleker is gericht op minder regeltjes. Een goed voorbeeld hiervan zijn de recente ontwikkelingen op het gebied van megastallen. Hij wil boerenbedrijven de kans geven om te groeien en dus komt er geen echte regelgeving of een verbod op megastallen. "Zolang er geen extreme dingen ontstaan, zoals bedrijven met twee miljoen vleeskuikens, zie ik geen reden om in te grijpen." Volgens Bleker is de landbouw een sector is die al decennia 'geleid' wordt, door (Brusselse) subsidiestromen en inkomensteun, grotendeels gebaseerd op volumes veestapel en hectares.  "Burgers willen milieu- en diervriendelijke veeteelt, maar als consument vergeten ze dat al snel . Mensen moeten meer geld over hebben voor hun lapje vlees" zegt Bleker.

Volgens politicoloog Hein Anton van der Heijden, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam heeft het beleid van de huidige regering politiek-strategische oorzaken. "Klimaat en milieu zijn nu even niet in. Dat blijkt duidelijk uit de keuze voor de personen die het milieu- en klimaatbeleid in Nederland moeten ontwikkelen." Het is volgens Van der Heijden een veeg teken dat internationaal klimaatbeleid onder het ministerie van buitenlandse zaken valt. "Milieu en klimaat zijn geen intrinsieke doelen meer, ze maken slechts deel uit van de buitenlandse politiek. Nederland vormt daarmee een uitzondering op andere landen die tijdens grote klimaattoppen wél vertegenwoordigd worden door hun minister of staatssecretaris van milieu. Het is duidelijk: we willen niet meer het beste jongetje van de klas zijn."