column We zullen onze herkomst nooit onder stoelen of banken steken. Stelde CDA-partijvoorzitter Ruth Peetoom vorige week in een vraaggesprek met deze krant. Het woord christelijk zal wat haar betreft nooit uit de naam van haar partij geschrapt worden.

Logisch. Waarom zou je ook je afkomst onder de korenmaat houden? Maar tegelijkertijd: het was wel Peetoom zelf die in dat gesprek de vraag deed rijzen. Zij constateerde terecht dat de grote verkiezingsoverwinningen van Lubbers en Balkenende incidenten zijn, die tijdelijk de neerwaartse trend van het CDA onderbraken. De trend is dat de electorale neergang van de partij gelijk opgaat met de neerwaartse trend van betrokkenheid bij de kerk. Als betrokkenheid en actief geloven iets zeggen over de potentiële aanhang van het CDA, hadden Lubbers en Balkenende nooit deze aantallen kiezers om zich heen kunnen verzamelen.

Harde kern staat voor vijftien zetels
Het CDA is er al herhaaldelijk door deskundigen op gewezen, en de partijleiding heeft de afgelopen jaren meerdere keren te horen gekregen dat de harde kern van het CDA-electoraat voor niet meer dan rond vijftien Kamerzetels staat. De andere zetels waren kennelijk te danken aan bijvoorbeeld de waardering van de kiezer voor de stabiliserende rol van het CDA na de opkomst van Fortuyn of de ingrijpende sanering van de overheidsfinanciën in de jaren tachtig door Lubbers.

Toch doet Peetoom wel degelijk een opvallende uitspraak. Dat het geloof je beweegt, is volgens haar geen politieke uitspraak. Het is een mooie uitspraak, die iets zegt over je persoonlijke motivatie, maar niet meer dan dat. Het is niet datgene wat CDA'ers bindt. Iedereen, meent Peetoom, die het algemeen belang boven het individueel belang wil stellen en die als politieke motivatie heeft het bouwen aan een leefbare samenleving, zou potentieel een CDA'er kunnen zijn.

Beginselpartij
Het CDA is niet de enige organisatie die op deze wijze worstelt met haar positie in de moderne samenleving. De partij is in formele zin ook geen christelijke partij, in de zin dat de Bijbel strikt uitgangspunt voor politiek handelen zou zijn. De partij was het al bij de fusie van de oorspronkelijke partijen niet. Toen al werd gesteld dat het CDA geen getuigenispartij wilde zijn, maar een beginselpartij. Het getuigen werd overgelaten aan de voorlopers van de ChristenUnie en aan de SGP. Bij het CNV wordt al veel langer nagedacht over de C in de naam, terwijl andere overblijfselen uit de zuil, de NCRV en de KRO (of Trouw, zo u wilt) dat denken voor een groot deel alweer voorbij zijn. De christelijke vakbeweging kent een stroming die zo ver gaat dat de C gezien wordt als een hindernis voor groei. Veel gelijkgestemden zouden of bij de FNV zijn aangesloten, of geen lid zijn van een vakbeweging.

Zou de christelijke vakbeweging meer leden krijgen als de herkomst verzwegen wordt? Dat is wel heel erg onwaarschijnlijk. Het CNV heeft een sterke traditie van redelijkheid en het vervullen van de brugfunctie tussen de werkgevers en de rest van de vakbeweging. Een dankbare rol, maar geen rol die de leden zal doen toestromen. Geen macht wellicht, maar wel veel invloed.

Zeg maar, een rol (de politieke brug tussen arbeid en kapitaal) die ook het CDA in de toekomst wellicht beter past dan de rol van grote machtspartij. Daarvoor hoeft een naam niet veranderd te worden. Peetoom heeft gelijk.