column De kiezer zou vorige week massaal strategisch hebben gestemd. Daar zijn we dan mooi klaar mee. PVV'ers vluchtten massaal naar Mark Rutte en SP'ers zochten op het laatste moment hun heil bij Diederik Samsom. En dat allemaal uit angst voor 'de rooien', dan wel voor die 'kille saneerder'.

Zou het? Een SP'er die alsnog het hokje van Samsom rood maakte, zal toch wel geweten hebben dat daarmee ook het risico vergroot werd dat uiteindelijk zijn eigen partij langs de zijlijn zou blijven staan?

Of die PVV'er. Altijd ingenomen met Wilders' strijd om de pensioenleeftijd niet te verhogen en de zorguitgaven op minimaal het huidige peil te houden. Hij was het altijd eens met Wilders dat onze ouderen uiteindelijk onder de brug moesten slapen om de Grieken rustig op het strand te kunnen laten liggen. Zou die nu werkelijk vorige week zijn heil hebben gezocht bij de 'eurofiel' Rutte, omdat het nog altijd erger is een rooie in het Torentje te hebben dan een oudere die onder de brug moet slapen?

Als strategisch stemmen zo'n hoge vlucht heeft genomen en als die strategische stem vooral bedoeld was om 'die andere' van de macht af te houden, dan is dat grandioos mislukt en is de basis voor nieuwe ontevredenheid over de politiek door al die politieke strategen alweer gelegd.

Of zou er ook een strategische kiezer geweest zijn, die met zijn stem zoveel mogelijk wilde bijdragen aan een politieke samenwerking tussen groot-rechts en groot-links? De opiniepeilers hoor je daar in elk geval niet over, terwijl juist deze politieke strateeg met enige trots naar de nu ontstane politieke situatie kan kijken. Het zou interessant zijn van hem te vernemen wat hij dan wel verwacht van deze samenwerking van de twee grote politieke vleugels.

De eerdere samenwerking eindigde in de opstand van de aanhangers van Pim Fortuyn. Paars definieerde politieke vraagstukken acht jaar als een managementprobleem, daarbij geholpen door een gunstig economisch tij. Echte politieke tegenstellingen konden worden weggemasseerd met al het geld dat - zoals een bewindsman uit die tijd het stelde - tegen de plinten klotste.

De nieuwe poging, waartoe de kiezer opdracht gaf, vindt plaats onder een fundamenteel ander gesternte, waardoor een vlucht in het depolitiseren van politieke vraagstukken tot mislukken is gedoemd.

De logische reactie daarop zal zijn dat er een regeerakkoord wordt geproduceerd dat met alle in vier jaar voorkomende eventualiteiten rekening houdt, en zo mogelijk tot op de komma het kabinetsbeleid zal voorschrijven. VVD-coryfee Annemarie Jorritsma pleitte daar dit weekeinde al voor. Een regeerakkoord vol gestold wantrouwen.

Een derde partij in een dergelijke coalitie betrekken, is alleen maar rationeel als je naast de Tweede Kamer ook de Eerste Kamer aan handen en voeten wilt binden. De senaat zal wel gek zijn om aan zoiets mee te werken. Loek Hermans, VVD-fractievoorzitter in de senaat, zei vorig jaar dat een regeerakkoord, afgesloten zonder zijn bemoeienis voor hem leidend zijn, maar de meeste senatoren zijn toch zelfbewuster dan dat.

Nee, de strategische kiezer wordt bedankt. Volgende keer misschien toch maar wat minder berekenend stemmen. Minder berekening en meer overtuiging.