column CDA-voorzitter Ruth Peetoom is een moedig mens. Terwijl andere partijen vooral mikken op een aansprekend persoon, die de partij in de gunst van de kiezer moet brengen, kiest Peetoom voor de inhoud.

En dat niet alleen. Peetoom laat in het interview dat NRC Handelsblad met haar had, duidelijk doorschemeren dat het haar partij de nodige moeite kost met de goede christen-democratische antwoorden te komen voor de grote vraagstukken van nu.

Als ik het woord leider hoor, denk ik al gauw aan stampende laarzen, zei de voormalige VVD-politicus wijlen Henk Vonhof ooit. In de politiek van tegenwoordig lijkt er echter niets belangrijkers dat een stevige leider, die de partij kan neerzetten en een profiel kan geven. Zonder leider is een politieke partij niets.

De VVD met Mark Rutte kan er alles over vertellen. De partij verkeerde nog geen twee jaar geleden in een zware crisis door de strijd tussen hem en Rita Verdonk om het leiderschap. De inhoud van het liberale profiel deed er in die strijd volstrekt niet toe, het was een strijd tussen twee personen. Pas nadat het leiderschap van Rutte was gevestigd, kon de VVD uit het dal klimmen.

De Nederlandse politiek is kennelijk al zover gepersonaliseerd, dat een partij voor de kiezer geen profiel heeft als er niet sprake is van een onomstreden leider.

De PvdA is het voorbeeld van dat het ook kan misgaan. Tot twee keer toe zelfs. Aan het einde van het tweede paarse kabinet dacht de partijtop in de persoon van Ad Melkert een nieuwe politiek leider te kunnen parachuteren en in 2010 gebeurde nog eens hetzelfde toen Wouter Bos hoogstpersoonlijk Job Cohen als zijn erfgenaam aanwees.

De twee partijen vergelijkend zou je zo zeggen dat de politiek leider dan wel van eminent belang geworden is, maar dat hij zijn leiderschap wel moet vestigen. Zomaar aanwijzen, wordt niet geapprecieerd.

Peetoom toont moed, omdat je ervan uit mag gaan dat een vernieuwde ideologie in het CDA er niet zonder slag of stoot zal komen. De partij bestaat uit stromingen die elkaar minder en minder lijken te verstaan. Dat die stromingen met elkaar overweg konden, was tot voor kort mede te danken aan de sterke traditie in het CDA waarbij vooral van boven naar beneden werd bestuurd.

De geest is echter uit de fles sinds het congres in oktober vorig jaar, waar beslist moest worden over samenwerking met de PVV. Het is dan verleidelijk de eenheid te forceren door zo snel mogelijk een nieuw leiderschap te vestigen. Dat een inhoudelijke vernieuwing daaronder zou lijden, weegt  in die overweging niet op tegen de rust die je ervoor terugkrijgt.

De crisis in het CDA kan echter nauwelijks nog groter worden dan ze nu is. Peetoom maakt daarvan gebruik door zich ondanks alles op de nieuwe politieke stellingname te concentreren. Lukt het haar inderdaad een nieuw geluid en een nieuwe ideologie te vestigen, dan is een nieuw leiderschap een soort logisch uitvloeisel.

Je zou hopen dat Peetoom voor die moed uiteindelijk beloond zal worden. Al zit er in haar verhaal ook een dissonant. Als er een kabinetscrisis komt, dan is het CDA daar klaar voor, zei ze. Het scenario dat dan gevolgd moet worden, ligt kennelijk al in haar bureaula.

Zou het? Of zou ze nu al een idee hebben wie er dan onmiddellijk tot politiek leider van de partij gebombardeerd moet worden?