Het kabinet ziet graag een aparte eurocommissaris komen die landen kan dwingen hun begroting op orde te krijgen. Het is een opmerkelijk voorstel van het kabinet, temeer daar er een flinke adder onder het gras zit. Vooral de oppositie is over die adder enthousiast. De nieuwe eurocommissaris moet landen met de euro kunnen dwingen om zogeheten macro-economische onevenwichtigheden aan te pakken. Nederland heeft zo'n 'onevenwichtigheid'. Wat de oppositie niet lukt, zou die nieuwe eurocommissaris misschien wel kunnen afdwingen: het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek.

Het voorstel van het kabinet is zo gek nog niet. De crises in Spanje en Ierland zijn voornamelijk door die macro-economische onevenwichtigheden (zeepbellen, kan je ook zeggen) veroorzaakt. Ook in Italië dreigt zo'n onevenwichtigheid de economie te wurgen. Pensioenen worden in dat land betaald uit de staatskas, waardoor de overheidsfinanciën uit het lood dreigen te raken nu de bevolking vergrijst.

Hoe Rutte kan volhouden dat er, als het Nederlandse plan wordt uitgevoerd, geen bevoegdheden worden overgedragen aan Brussel is een raadsel. Als de eurocommissaris landen kan dwingen om zeepbellen te voorkomen of aan te pakken, is er wel degelijk sprake van economische coördinatie in Europa.

De huizenmarkt in Nederland is zo'n onevenwichtigheid waar internationale organisaties al jaren voor waarschuwen. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de organisatie van de 34 meest welvarende landen (Oeso) komen er elk jaar in rapporten over de Nederlandse economie op terug. Niet zozeer omdat de mogelijkheid de hypotheekrente af te trekken de huizenprijzen tot astronomische hoogten opstuwt, maar vooral omdat fiscaal vriendelijk lenen de Nederlander tot een van de grootste schuldenaren van Europa gemaakt heeft. Zeker als de huizenprijzen blijven dalen, kan dat een groot risico zijn. Voor huishoudens, maar ook voor banken.

Overheid, banken en de Autoriteit Financiële Markten doen er inmiddels wat aan. Hypotheekschulden zijn na dertig jaar niet meer aftrekbaar en het maximaal te lenen bedrag is sterk verlaagd, Maar het gaat allemaal langzaam. Als verminderen van schulden het doel is, heeft het meer effect als de renteaftrek alleen geldt voor hypotheken waarin aflossing is ingebouwd. De aloude annuïteitenhypotheek.

D66 en de ChristenUnie zullen met dit doel binnenkort een initiatiefwetsvoorstel indienen, maar dat gaat de coalitiepartijen veel te ver. Zij gaan er kennelijk vanuit dat bedreigingen vanzelf verdwijnen als je je mond erover houdt.

VVD, CDA en PVV profiteren van het beeld dat de hypotheekrenteaftrek bij hen in veilige handen is. Het levert hen stemmen op. Het opgeroepen beeld dat de oppositie de huizenbezitter wil treffen, is sterk. Framen heet dat. En het is niet gebaseerd op feiten.

Geen enkele partij aan de linkerzijde wil de aftrek echt afschaffen. Favoriet is het model om in twintig (!) jaar de aftrek te beperken tot de tweede schijf in de inkomstenbelasting, dus maximaal rond dertig procent.

De kans dat de eurocommissaris met de door Rutte voorgestelde bevoegdheden er komt, is niet groot. Helaas. Wij blijven dan zitten met die macro-economische onevenwichtigheid.