column Dankzij die innige en bijna wonderlijke pas de deux tussen de gezworen vijanden van gisteren, weten we vandaag via Samsom dat Rutte 'ontzettend veel snoepjes eet'. Hoe lief en zoetig, die miraculeuze chemie tussen de twee onderhandelaars. De chemie is inderdaad tastbaar. Niet alleen rond de onderhandelingstafel maar ook in het commentaar van de politieke journalist. Zijn aangeboren cynisme en achterdocht hebben plaatsgemaakt voor een verbazingwekkende toegeeflijkheid. 'Chemie' is het nieuwe parool en alle ongemakkelijkheden die dit proces van osmose zouden kunnen verstoren, worden nu opzijgezet.

Deels is dit wel te begrijpen. Terwijl de storm van de euro- en schuldencrisis de gemoedstoestand van de natie aantastte, rekende bijna iedereen op een politieke crisis als extra nationale malus bovenop het internationale gemor: een onwerkbare verkiezingsuitslag, een verlammende formatie en een onvindbaar kabinet. Dat de twee hoofdrolspelers die vorige maand elkaar nog naar de keel vlogen, nu zonder gêne hun politieke verliefdheid publiekelijk uitstralen, mag inderdaad wonderlijk heten. En misschien is dit wel het beste wat Nederland voorlopig kan overkomen. Met aan het einde van de formatierit een 'stabiele regering' in het 'landsbelang'.

Deze laatste woorden completeren de nieuwe Haagse chemie-mantra. Condities hiervoor zijn eerder in verschillende beschouwingen opgenoemd: er moet vooral geen wantrouwen bestaan tussen beide partners en het proces van geven en nemen moet tot aan het laatste formatie-uur zijn doorgang vinden. Maar is dit niet een beetje mager? Een graatmagere politiek zelfs, die op het minimalisme van de afgedwongen vrede berust, zonder visie en met zoveel compromissen in het geven-en-nemen-proces, dat het geen kern bezit. Het voorzichtige enthousiasme van commentatoren lijkt voornamelijk door angst ingegeven: dan maar het verstandshuwelijk van de karper en het konijn om erger te voorkomen.

Maar die chemie, dat glimlachen, die zoete blikken en snoepjes hoeven geen garantie te zijn voor de toekomst. Zijn we soms vergeten hoe die wonderlijke ménage à trois vorm kreeg, twee jaar geleden? Hoe Rutte, Verhagen en Wilders elkaar voortdurend op de schouder sloegen? Hoe hun gezamenlijke persconferenties op een feel good movie begonnen te lijken? Maar minder dan twee jaar later waren die schouderklopjes in stompen op de neus veranderd.

Toegegeven, onze nieuwe helden mogen best het voordeel van de twijfel genieten. Maar professionele commentatoren moeten ook beseffen dat die miraculeuze chemie anders kan worden vertaald. Met name voor kiezers van Samsom die vooral tegen Rutte hebben gestemd en vice versa. Bij dit deel van het VVD- en PvdA-electoraat heeft het idee postgevat ergens tijdens de campagne bedrogen te zijn. De huidige chemie is dan voor hen het bewijs dat ze op 12 september als onvrijwillige figuranten in een toneelstuk zijn ingezet. Dit is de teneur van heel wat reacties momenteel op internet. Die 79 zetels van de coalitie in wording zijn in de jongste peilingen al tot 72 geslonken. En als straks zal blijken dat bezuinigingen vooral de vorm van lastenverzwaring aannemen, zal de oude chemie vooral zure dampen produceren.