column Misschien is dit de belangrijkste les die uit het opstappen van Jolande Sap getrokken kan worden: wantrouw partijen die het woord 'duurzaamheid' vol in de mond nemen en ons dit concept koste wat kost door de strot willen duwen. Duurzaam bij GroenLinks? Maar niet als het gaat om de eigen politieke talenten.

Die hebben amper tijd om te rijpen en worden bij zware windstoten door de partijtop snel aan de rand van het dichtstbijzijnde windmolenpark gedumpt. Jolande Sap had iets bijzonders dat je doorgaans in de Nederlandse politiek niet vaak tegenkomt: een vorm van eerlijkheid in het bedrijven van haar vak die niet aan partij-, maar aan algemeen belang onderhevig was. Een tikkeltje naïef was ze ook: een frisse onnozelheid die soms in ongemakkelijke situaties resulteerde. Denk aan de stekkerdoos die ze in de Kamer onhandig tevoorschijn haalde. Wat overigens bewees dat Jolande niet voor oppervlakkige trucjes geknipt was (was die domme stekkerdoos-gate soms niet door fractiegenoot Tofik Dibi geïnitieerd?) Of die misplaatste opmerking bij de laatste verkiezingen over haar vreugde wegens verlies van de PVV. Dat doe je niet en zeker niet als je eigen partij meer dan gehalveerd is.

Maar dat de partijtop, heel elegant, gistermiddag een mes in haar rug heeft geplant, komt niet door zulke onbenulligheden. De vergiftigde bron die bij GroenLinks de geesten is blijven vervuilen, stroomde sinds het Kunduz-akkoord. De constructieve opstelling van Jolande Sap toen jegens het rechtse minderheidskabinet, is door veel sektarische GroenLinksers nooit begrepen. Politiek bedrijven met een hand op je hart is zo wereldvreemd, zeker wanneer men verwacht dat die hand achter je rug verscholen moet blijven met een flink mes erin. En als je ook nog die geagiteerde groenlinkse columnist Bert Wagendorp hebt in de Volkskrant, die over Kunduz bijna week in week uit zijn agitprop neerpent, dan wordt het er niet vrolijker op. Dan volgen de slechte peilingen, de circusact van Tofik Dibi en uiteindelijk de aangekondigde verkiezingsnederlaag. Maar leg eens uit, partijtop die het vertrouwen in Sap opzegde, hoe dezelfde vrouw vlak vóór de stembusgang door 85 procent van de leden op het schild kon worden gehesen?

Anders dan bij die top waren cynisme en opportunisme Jolande Sap vreemd. Alleen haar diepe overtuiging telde. Misschien moet je dan toch wel concluderen dat Jolande niet in dit onwelriekende wereldje paste. Ik noemde haar ooit een streep van licht aan een duister firmament. Maar ik vreesde ook dat Jolande Sap aan een eenmalige vlucht bezig was geweest en in een woestijn van bitterheid te pletter ging vallen. Gisteren zei ze 'met pijn in het hart' haar functie te moeten neerleggen. Hoezo? Als je die groenlinkse slangenkuil verlaat, ook al is dit vertrek afgedwongen, krijg je een zee van tijd om veel leukere dingen te doen dan jezelf permanent met antigif in te spuiten. Bovendien is dit clubje over een paar jaar waarschijnlijk niets meer dan een slechte herinnering.