column Ook ik had heel graag een mooi sluitend betoog willen houden om de buitengewone evenementen in Haren te duiden. Misschien had ik eveneens, in navolging van allen die mij sinds vrijdagavond zijn voorgegaan, een grondige analyse kunnen neerpennen over de aard van de mens en de driften die sinds de oerknal in zijn genen liggen besloten. Psychologiseren heet dit, geloof ik. Ik had ook wat ruimte moeten vrijmaken om wat aan de schuldvragen te doen. Maar helaas moet ik bekennen dat ik het deze keer niet weet. Nieuwe verschijnselen vragen misschien meer tijd om te bezinken.

 Ik kom dan nu niet verder dan eenvoudige constateringen. Bijvoorbeeld dat waar anderen een Tahrir-plein hebben, een Utøya-eiland of een Pussy Riot die optreedt in een kerk, wij het met het feestje van Merthe in Haren moeten doen. Maar zelfs dit is geen unicum: er schijnen meer van die zogeheten projecten X, flashmobs en apéros géants in de wereld te bestaan. Dan kun je moeilijk 'Haren' als een typisch facet van de Nederlandse identiteit voorstellen. Verveling in zogenoemde ontwikkelde landen blijkt bijna een universeel fenomeen sinds je geen gladiatorengevechten en guillotine meer hebt om een lome middag door te komen. Wat overblijft zijn die duizenden jongeren die hun blikjes drank en pillen het liefst in andermans voortuinen komen nuttigen. Op gepaste afstand van het ouderlijke gezag, als dat er tenminste nog is. Niets meer dan gratuit vandalisme dus en individueel hedonisme die in een brede gemeenschap van doeners en voyeurs worden beleefd. Vernietigingsdrift van verwende autochtonen die voor even hun playstation zat zijn? Ach, misschien ook wel. Maar op het strand, in en om het stadion of in de Kerkstraat in Haren, rellen blijft het. Daarover hoeft je niet al te lang te psychologiseren. En dit is misschien wel het meest fascinerende van de zaak: al die commentaren die een ordinair avondje relschoppen in een korset van duidingen hebben willen persen. Ik las natuurlijk interessante en zeer freudiaanse ontledingen van het verschijnsel. Zo kun je het vertrappen van Harense voortuinen best met andere projecten X uit vorige eeuwen op kermissen en marktpleinen vergelijken. Ook las ik op een site een theorie die stelt dat het allemaal de schuld is van de monsterlijke virtuele wereld. Die van internet, 'broeinest van oerdriften en waanideeën, vacuüm voor opwellingen die vroeger nooit in de openbaarheid waren gekomen en in donkere krochten van het brein opgesloten bleven'. Mooi gezegd van iemand die optimaal gebruikmaakt van datzelfde internet en zonder zijn wifi-aansluiting waarschijnlijk in een diepe depressie zou verdrinken. Of neem nou die twee communicatieadviseurs gisteren in Trouw die vinden dat de invasie van jonge dronken barbaren een mooie pr-kans voor Haren had kunnen zijn. Had die domme burgemeester tegen die 5000 jongeren maar gezegd: 'Jullie passen jammer genoeg niet in een woonkamer, maar voor een feestje zijn we altijd in. Komen jullie allemaal met pillen en sixpacks op het erf van boer Piet?' Laf misschien, maar burgemeesters in oorlogstijd moeten altijd rekening houden met de bezetter.