column Wat is er met deze man gebeurd? Zijn gedaanteverwisseling, die tijdens de campagne met talrijke blunders gepaard ging, is zo opzienbarend, zo sensationeel, zo verbijsterend dat je er bijna van gaat duizelen. Weg is de jeune premier die over voldoende gladheid beschikte om de zuurste aanvallen langs zijn elegante voorkomen te laten afglijden. Een innemende glimlach, een vriendelijke arm om je schouders, een mop, en het mes viel uit je hand. Je was ingepakt, lamgelegd, je smolt. Hij bezat de eeuwige jeugd, dachten we. De gave om ingewikkelde problemen weg te praten totdat ze op een rimpeling in een teiltje water begonnen te lijken. Hij straalde de onbezorgdheid uit van het geboren en getogen zondagskind.

Mark Rutte.

Maar nu. Nu is de jeune premier een versleten karkas geworden dat piept en kraakt aan alle kanten. Als een roestige windvaan in een winternacht, zou dichter Charles Baudelaire zeggen. Zijn lichaamstaal is hortend en stijf als het beton van een bunker. Zijn blik is die van de verlaten soldaat die door het kijkgat van diezelfde bunker tuurt. De horizon is vol gevaren, maar waar zal de fatale slag vandaan komen? Het is alleen nog angst die deze blik vult. Alle andere emoties zijn uit lijf, stem en ogen weggevloeid.

Al bij de eerste dag van zijn campagne is hij, heel ongelukkig, op zijn premierbonus gaan zitten. Door te gaan zwaaien met een botte bijl uit de prehistorie van de polarisatie. Daarna volgden tal van leugentjes en halve waarheden, strategische blunders en nog meer angstblikken door het kijkgat. Een premierbonus is als een airbag, maar onder de billen van Mark Rutte is het een pannekoek geworden. Wat hij nu ook nog beweert, niemand meer in het land die hem echt gelooft. Gisteren op Radio 1 zei de demissionaire premier dat Paars 'hoogst onwaarschijnlijk' en 'bijna onmogelijk' is. Terwijl iedereen weet dat de alliantie VVD-PvdA nu al wordt gesmeed.

Misschien beseft hij nu echt goed wanneer het mis is gegaan. Op die 23ste april om precies te zijn, toen hij het ontslag van zijn kabinet aanbood aan de koningin. Hij had natuurlijk met zijn minderheidskabinet door moeten gaan. Hij had in het landsbelang om de gedoogsteun van de Kamer voor tal van cruciale vragen moeten smeken. Tot hij een ons zou wegen. Maar opgevreten door het zoeken naar een onmogelijke consensus, zou hij, staande op de brug die hij bezig was te bouwen, fier overeind zijn gebleven. Niet alleen voetbal maar ook crisis is oorlog en in oorlogstijd blijf je op je post. Maar Rutte dacht alleen in termen van partijbelang en met zijn bonus onder de arm liep hij naar Beatrix. Hij daalde vervolgens af in de arena en veranderde in een stuk rood vlees waar iedereen in wilde happen. Straks behoort hij tot de groep kortst regerende premiers uit de naoorlogse Nederlandse geschiedenis.

Ach, laat ik dan lekker speculeren: Mark Rutte zal niet voldoende vloeibaar voedsel uit het PVV-communicerende vat kunnen tappen. Morgenavond zal hij met pannekoek en al naar huis worden gestuurd. Want met Diederik Samsom heeft hij nu een replica uit zijn succesjaren tegenover zich. Nog gladder dan hijzelf was, nog ongrijpbaarder.