column Fascinerende beelden: het prachtige Italiaanse cruiseschip, toonbeeld van moderne design, luxe en schoonheid, liggend op zijn flank. Half verdronken in de Toscaanse wateren, vlakbij de droomregio van Italië.

Ik kon er het hele weekeinde mijn blik niet van afwenden. En naarmate de informatie over de ramp preciezer werd, nam de allegorie sterkere vorm aan. Totdat ik geen luxe cruiseschip meer zag, machteloos en verlamd, maar een heel land dat langzaam kapseist en tot stilstand komt.

Dit was geen maritieme tragedie maar een zuiver Italiaans drama zoals dat bij voorkeur vooral in het bel paese kan plaatsvinden. Ik keek en luisterde naar kapitein Francesco Schettino die natuurlijk, naar eigen zeggen, geen blaam trof. Hij had alleen de regels aan zijn laars gelapt, zoals bijna alle Italianen doen. Dit om zo dicht mogelijk bij het eilandje Giglio te kunnen varen. Volgens sommige bronnen om een bevriend bemanningslid een plezier te doen.

Vervolgens had hij in eerste instantie tegen de havenautoriteiten gelogen dat het maar een technisch incident betrof. Niet direct alarm geslagen. En toen de situatie onhoudbaar werd, koos hij het hazenpad en verliet hij zijn schip eerder dan de rest van de passagiers.

Twee maanden eerder had Berlusconi ook zijn schip voortijdig moeten verlaten nadat hij het op de rotsen van een economische ramp had gedirigeerd. Gisteren kopte de Italiaanse krant Il Giornale 'Mondiale schaamte' over de 'vluchtende en liegende' gezagvoerder van de Costa Concordia. Il Giornale, dezelfde krant die Berlusconi door dik en dun altijd heeft gesteund.

Ik weet dat je niet moet generaliseren en de betekenis van een specifieke ramp niet aan een heel land en cultuur moet ophangen. Maar ik doe het toch. Omdat ik uit ervaring weet dat in Italië het individu en zijn eigen belangen altijd een streepje voor hebben op het collectief en het algemeen belang. Dat regels niet hoeven te worden nageleefd, ook al breng je het leven van de ander in gevaar.

Kijk maar eens in het verkeer hoe vaak je niet van de weg wordt gedrukt of voor je leven moet remmen omdat de Italiaanse automobilist niet van zijn mobieltje kan afblijven en lak heeft aan de wereld die hem omringt als zijn telefonino gaat. Of dat je je twee keer moet bedenken voor dat je een straat op een zebrapad gaat oversteken.

Toch kun je, zoals ik, heel veel van dat land en zijn inwoners houden. Maar dan wel hoofdschuddend. Je moet ook wel systematisch een scontrino (een bonnetje) vragen aan de loodgieter, de winkelier, de fysiotherapeute of de installateur, wil je geen deel uitmaken van de formidabele belastingfraude die de staat ieder jaar 120 miljard euro kost.

Wat dit allemaal met de Costa Concordia heeft te maken? Niet veel zullen de meest bijgelovige Italianen zeggen. Je moet ook een zeker fatalisme bezitten om te overleven. Vlak voor het schip door rotsen werd uiteengereten, was Italië door een kredietbeoordelaar met twee stappen tegelijk afgewaardeerd. Het was gewoon een slechte dag. Vrijdag de dertiende, ook nog.