Je kunt onze eigen Asha ten Broeke (dinsdag in Trouw) een zekere vorm van moed niet ontzeggen. Maar de verbetenheid waarmee Asha het onderwerp obesitas behandelt in haar columns is niet alleen opvallend en intrigerend, maar ook riskant.

Omdat de auteur zelf tot de categorie zwaarlijvige mensen behoort en hiermee het onderwerp van haar onderwerp dreigt te worden. Alsof ik als Fransoos alle fratsen, streken of grillen die ons uit het Gallische bolwerk bereiken, systematisch zou willen rechtvaardigen of goedpraten.

De winst is dat iedere keer dat Asha begrip voor de volgens haar wilsonbekwame dikkerds vraagt, een levendige discussie ontstaat. Als ik haar laatste column met één pennenstreek zou mogen samenvatten: dikke mensen zijn slachtoffers of van hun genen of van hun dikmakende omgeving (de voedingsindustrie). En naarmate ze armer zijn, worden ze meer slachtoffer. Boe, die stinkend rijke slankies met dun DNA die hen discrimineren en bespotten.

Ik ben natuurlijk een leek in dit debat, tenminste als het om zijn wetenschappelijke context gaat. Ik wil best alle onderzoeken geloven die de schuld bij genen, schildklieren, slinkse voedingsindustriëlen, armoede, erfelijkheid en weet ik nog wat leggen. Maar diep in mijn binnenste huist een simpele ziel die hardnekkig blijft denken dat je niet van het inademen van lucht dik wordt. Of 's nachts door hard te snurken. Maar, en dan komt het, dat ieder pondje door het mondje gaat. Een kwestie van existentialistisch postuur, observatie en levenservaring.

Maar waar ik wel aandacht voor zou willen vragen is voor de directe omgeving van de steeds dikker wordende medemens. Voor de wanhoop en soms schaamte van de partner, zoon, vader of vriend van uitdijende geliefde, moeder, kroost of vriend(in). Voor hij of zij die deze ongezonde en onesthetische metamorfose van de zo beminde ander, machteloos moet ondergaan. Hij of zij die soms sinds jaren strijdt om bij zijn naaste meer zelfrespect, mentale hygiëne, wilskracht, realiteitszin te doen ontstaan maar die al zijn inspanningen in een tsunami van steeds nieuw aangevoerde calorieën ziet verdrinken. Totdat hij of zij het gevoel krijgt uit het leven van de ander te worden verbannen, geen respect meer te ontvangen.

En dit ondanks alle vormen van behulpzaamheid, ondanks de smeekbeden, de lange praatsessies, de wanhoop of zelfs de dreigingen en de niet meer in te houden woede. Want het gaat met overmatig dik worden als met overmatig roken, in die zin dat je je directe omgeving ermee kunt belasten en je relatie vergiftigen. Je aan obesitas overleveren mag ook als een keus worden gezien die aan egoïsme grenst.

Betreurenswaardig aan de strekking van Asha's laatste column, hoe goed bedoeld ook, is dat ze het restje verantwoordelijkheidsgevoel bij de obese mens wegneemt.

Ze maakt van de dikkerd een wilsonbekwaam slachtoffer dat met een schoon geweten rustig aan het volgende zakje patat kan beginnen. Ze verschaft de homo obesitas een alibi om zijn vet uit te stallen als de stigmata van een lot dat buiten zichzelf wordt bepaald.