column Dit is dan het lot van de 'middelbare man' die ik ben geworden. Als je over je schouder kijkt, stroomopwaarts, zie je hoe de stenen van het rivierbed steeds zichtbaarder worden.

De straal ertussen wordt dunner en het waterpeil zakt. Maar als je recht vooruit kijkt, stroomafwaarts, zie je de kolkende watermassa, het vruchtbare slib en de weelderige rivieroevers.

En zo ontvouwt zich het verhaal van de familie, je eigen familie. Langs vergezichten van lang geleden die steeds vager worden, terwijl nieuwe horizonnen, daar in de verte en nog amper waarneembaar, zich al aandienen.

Wat weet ik nog van die duistere slaapkamer waar mijn overgrootmoeder, uitgedroogd en breekbaar, stilletjes lag te doven? Het moet een eeuwigheid geleden zijn geweest. Hier, op het nachtkastje, een paar waxinelichtjes; daar de kleurprent van een heilige aan de muur. Of was het een portret van Maria? De gedempte stemmen en de trage gebaren van de allerlaatste bezoekers.

Ik was drie of vier jaar en vond de geur van de aangekondigde dood ongemakkelijk en tegennatuurlijk. Maar dan de uitwaseming van het verse leventje in de kraamkamer van het ziekenhuis, nog geen twee jaar geleden. Net uit de adolescentie gestapt, meneertje, amper het 50-segment ingetreden, oude zemelaar, en nu al grootvader? Hoe kon dit zo snel gebeuren?

Dan maar die nieuwe rol aanvaarden als een soort koppelteken tussen het oude continent en het nieuwe schiereiland. Aan de lijn mijn tachtigjarige moeder die gerustgesteld wil worden. Haar man ligt nu in het ziekenhuis en zal hoogstwaarschijnlijk de kerstdagen daar moeten doorbrengen. Ik proef haastige paniek in haar stem. Maar ook wat wrok tegen het lot. Haar schuld is het nooit geweest: 'In de 62 jaar dat we samen zijn, heeft hij het reilen en zeilen in de huishouding altijd op zich genomen. Hoe moet het nou verder nu dat hij daar ligt?'

Ja, hoe betaal je een rekening en zet je de dvd-speler op standby? Wat betekent standby trouwens?  De uitnodiging om als plaatsvervanger op te treden, klinkt bijna helder in haar mond. Maar ik zit 1200 kilometer verderop. En probeer eens je bejaarde moeder, via de telefoon, tot interim manager van de familie op te voeden. Ik geef me tot vanavond om diep hierover na te ­denken.

Maar die overdenkingstijd wordt me niet gegund want de sms'jes regenen al op mijn mobieltje. 'Hoi pap, heb je dat autostoeltje nou wel of niet aangeschaft?' Kan het ook de beschermende armen van Geliefde worden op de achterbank? Ergens ten zuiden van de Singel ratelen dochters vingertopjes op de toetsen. Te gevaarlijk en ook nog bij wet verboden. Wat is dit voor opa die nog steeds geen autostoeltje voor zijn kleinkind heeft geïnstalleerd? Dan gaat de logeerpartij mooi niet door.

Het is een hard beroep, dat van koppelteken. Wen er maar vast aan en geniet er ­iedere dag van. Altijd beter dan het afnemende waterpeil dat, op een dag, je op de stenen van het rivierbed zal doen stranden.

Prettige kerstdagen!