column In het Noord-Brabantse Geffen verstaan ze de geest des tijds. Toen daar vorig jaar zomer het herdenkingsmonument was gejat, nam een werkgroep de gelegenheid te baat. Het nieuwe beeldhouwwerk kreeg als thema 'Verzoening'. En het zou voortaan de namen bevatten van alle omgekomenen; van de in Sobibor vergaste Joodse inwoners, maar ook van de bij Geffen gesneefde Duitse militairen. Gezellig naast elkaar.

De nabestaanden waren volgens het Brabants Dagblad vooraf geraadpleegd, en betoonden zich 'positief'. "Het is meer dan zestig jaar geleden, je moet er toch een kéér overheen kunnen stappen." Pas toen enkele Joodse organisaties protesteerden, bleek dat uitgerekend de Joodse nabestaanden niet waren gehoord. Zij lieten per ommegaande weten het plan weerzinwekkend te vinden. Daarin hadden ze groot gelijk.

Vorige week donderdag mocht ik met de verantwoordelijk CDA-wethouder in debat op de radio. De man bleek compleet verrast door de woede. "Die zit dieper dan wij vooraf gedacht hadden", zei hij. En dat het spijtig was van die Joodse nabestaanden, maar helaas. Zij waren onvindbaar geweest.

Diezelfde middag maakte de gemeente bekend dat bij wijze van compromis alle namen van het monument waren geschrapt. Met grote tegenzin, dat wel. "Heel jammer dat anno 2012 de tijd hiervoor niet rijp is", zei de wethouder zaterdag tegen het ANP. Ofwel: wij in Geffen hebben het licht al gezien. De mensen die protesteren wandelen nog in duisternis.

De affaire was natuurlijk de zoveelste in een lange reeks. Vers in het geheugen staan het dichtende achterneefje van de SS'er, de strapatsen in Vorden, die beschamende kop in NRC Handelsblad: 'Maak Dodenherdenking geen Jodenherdenking' (later stilletjes aangepast op de site). In de postmoderne leegte waarin wij leven, domineert nu eenmaal de gedachte dat goed en fout niet bestaan. Dan kom je al snel tot de slotsom dat dader en slachtoffer hetzelfde eerbetoon verdienen.

Dat ook de luitjes te Geffen dit grijze evangelie omarmen, wekte eerlijk gezegd geen verbazing. Opmerkelijker vond ik wat de kwestie opriep in de publieke opinie, bijvoorbeeld bij de bezoekers van NUjij.nl. Schuimbekkend zetten zij zich achter hun toetsenbord.

Vanzelfsprekend waren er vele varianten op de redenering: "Kijk eens wat de Joden zelf in het Midden-Oosten allemaal flikken". Verder las ik: "Geld is het enige waar pijpenkrullen gevoelig voor zijn". Ofwel: "Alle macht zit bij de Joodse medemens hier, zowel politiek als bedrijven". Hoge ogen gooide ook: "Het begint mij de keel uit te hangen dat zij menen dat ze als enige groep slachtoffer waren in die vreselijke oorlog". En: "Door dit soort berichten ga ik twijfelen of sommige Joden wel mens zijn".

Let wel, menige bijdrage was 'verwijderd door redactie'. Wat daar stond, kunnen u en ik slechts raden. Die censuur leverde trouwens ook weer reacties op. "Grappig, hier word je verwijderd als je zegt dat Joden de nieuwe dictators zijn. Jammer dat de waarheid niet gezegd mag worden." "Ook mijn post is verwijderd, waarschijnlijk omdat ik het over JankJoden had."

Toch interessant. Het begint met modieuze praatjes over goed en fout. En het eindigt waar het sinds mensenheugenis eindigt: bij schaamteloos antisemitisme.