Het misplaatste respect voor de boerka

We leven in interessante tijden. Als me pakweg drie jaar geleden was voorspeld dat een welbekend avondblad nog eens de boerka zou verdedigen, had ik verbaasd opgekeken.

De allesbedekkende gezichtssluier? De krachtigste uitdrukking van de gedachte dat de openbare ruimte het vrouwelijk wezen niet toebehoort? Waardoor zij die slechts volledig ingepakt mag betreden, opdat het mannelijk wezen niet in verzoeking raakt? De boerka, gepropageerd door de ultraconservatieve vleugel van de islam? In moslimlanden zelf gehaat en gevreesd door iedereen (m/v) die snakt naar de vrijheden die voor ons zo vanzelfsprekend zijn? Uitgerekend een liberale krant, dacht ik, zou daar op z’n minst zuinigjes over schrijven.

Maar nee. Vorige week wijdde NRC Handelsblad zijn hoofdredactionele commentaar aan de commotie rond de Amsterdamse korpschef Bernard Welten. De man had zich, het zal u niet zijn ontgaan, tegenover Jeroen Pauw laten ontvallen dat hij beslist geen ernst zou maken met het boerkaverbod. En wat schreef de krant? „Op zichzelf zijn de bezwaren van Welten juist.” Zo’n verbod is namelijk „een opzettelijk discriminerende maatregel tegen aanhangers van de orthodoxe islam, genomen om politieke redenen”. Die zijn op hun beurt, betoogde het commentaar, terug te voeren „op het onjuiste PVV-standpunt dat de islam een verwerpelijke ideologie is, geen religie”. Bovendien noemde de krant het ’kwalijk’ om burgers te verbaliseren „louter omdat ze hun religieuze opvattingen uiten in hun kledingwijze”.

Losjes ging NRC Handelsblad hier voorbij aan het feit dat niet alleen de PVV, maar ook het regeerakkoord van CDA en VVD zich heeft uitgesproken vóór een boerkaverbod. Treuriger nog: eigenlijk beweerde de krant dat religie boven elke kritiek verheven is. Kennelijk mag je rondlopen in de afgrijselijkste uitdossingen, zolang je maar volhoudt dat het moet van je geloof. Want wie het waagt daar vraagtekens bij te zetten, maakt zich schuldig aan ’opzettelijk’ discrimineren.

Zeker, zo’n visie getuigt van veel respect. Maar wel voor precies de verkeerden. De redenering laat wederom zien hoeveel indruk orthodoxe godsdienstvarianten maken op de seculiere buitenwereld – veel méér dan vrijzinnige of gematigde. Vanwege een ontstellend gebrek aan theologische kennis denken ongelovigen steevast dat de rechtzinnigste aanhangers het religieuze gelijk wel aan hun kant zullen hebben. Anders zouden ze het toch niet zo hartstochtelijk verdedigen?

Hetzelfde mechanisme openbaarde zich een paar dagen later in Het Parool. Dat liet ’expert’ Suhayb Salam aan het woord. Deze gepatenteerde salafist wees erop dat de meeste boerkadraagsters van autochtone komaf zijn. Zulke bekeerlingen, zei hij, hebben zich „vaak goed ingelezen in de islamitische regels en waarden, beter dan de meeste allochtone moslims”. Helaas nemen juist zij ’de waarden’ dikwijls ’minder strikt’. Eerbiedig werden zijn woorden opgetekend, zonder één tegenvraagje. Als een bebaarde jongeman de rabiaatste interpretatie van de islam propageert, dan dienen wij blijkbaar gehoorzaam te knikken.

Gelukkig hielden de inzenders op de ’Lezersvraag’, gisteren in deze krant, het hoofd wél koel. Weliswaar ging arrestatie van boerkadraagsters de meesten te ver. Maar enthousiasme voor de gezichtssluier liet zich nauwelijks ontwaren.

Inderdaad, we leven in interessante tijden.