Veelwijverij? Niks daarover in sharia-rapport

De slotconclusie was van een grote geruststellendheid. Onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen bogen zich, op verzoek van het kabinet, over ’de sharia in Nederland’. En heus, het loopt zo’n vaart nog niet.

De studie, lees ik in hoofdstuk 2, is nogal moeizaam tot stand gekomen. Bijna de helft van de benaderde moslims en islamkenners weigerde mee te werken. Uiteindelijk moesten de onderzoekers zich baseren op gesprekken met 93 ’respondenten’ – niet dat je zegt een indrukwekkende onderzoeksgroep.

Toch poneren ze hun bevindingen met grote stelligheid. Als er in Nederland al sprake is van ’advisering en geschilbeslechting op basis van sharia’, schrijven ze, dan is dat meer „het gezamenlijk zoeken naar de beste oplossing onder de gegeven omstandigheden”.

Zeker, het is prettig te vernemen dat hier te lande geen handafhakking of steniging plaatsvindt. Alleen: dat wisten wij al. Zou het rapport ons ook informeren omtrent subtielere vormen van islamitische wet- en regelgeving? Bijvoorbeeld omtrent polygamie?

Dat die vraag niet geheel onzinnig is, werd afgelopen dagen duidelijk in Frankrijk. Een jongeman uit Nantes bleek er naast zijn wettige echtgenote nog drie vrouwen op na te houden, bij wie hij in totaal twaalf kinderen verwekte. Naar verluidt wonen ze met z’n allen knus bij elkaar, op een omheind erf. En de drie vrouwen zouden allemaal een bijstandsuitkering ontvangen, bedoeld voor alleenstaande moeders.

Het geval kwam op bizarre wijze aan het licht, toen een van de vrouwen was beboet voor het autorijden in boerka. Nadat de minister besloot uit te zoeken of de man zijn Franse nationaliteit kon worden ontnomen, groeide het incident uit tot een politieke rel.

Die verliep langs ook voor ons vertrouwde lijnen. Het geopenbaarde feit werd onmiddellijk gebagatelliseerd. Dat vrouwen anno 2010 gevangen zitten in een tribaal gezinsmodelletje uit de zevende eeuw – dat was niet zo erg. De opwinding erover, die was pas erg.

De oppositie vond dat de regering-Sarkozy de rechtse krachten ’in de kaart speelde’. De moslimgemeenschap klaagde over „systematische stigmatisering die ingaat tegen de waarden van de Republiek”. En de polygamist zelf wees triomfantelijk naar les autres. „Als mij de Franse nationaliteit wordt ontnomen omdat ik maîtresses heb”, zei hij, „dan zou voor heel veel Fransen hetzelfde moeten gelden.”

Leuk gevonden. Maar religieus gefundeerde polygamie is natuurlijk wat het is: voor het mannelijk wezen een alleraardigste oplossing, voor vrouwen een flagrante schending van hun rechten – alleen al omdat ze na een scheiding volkomen machteloos staan.

Zou zoiets ook voorkomen in Nederland? Officieel is veelwijverij even verboden als in Frankrijk. Toch staan er liefst 1374 polygame huwelijken bij de burgerlijke stand geregistreerd. Begin dit jaar nog zei minister Hirsch Ballin dat hij de erkenning van zulke elders voltrokken verbintenissen ’zoveel mogelijk’ wil beperken.

Helaas maakt het sharia-rapport van de Radboud Universiteit ons niet veel wijzer omtrent de actuele gang van zaken. De onderzoekers ontdekten dat hier wel ’informele huwelijken’ bij de imam worden gesloten, maar dat zij ’geen uitspraken’ kunnen doen over de schaal waarop dat gebeurt. In een voetnoot, welteverstaan.

Het had hun slotconclusie bescheidener kunnen maken.