Leefgebieden van grote apen krimpen dramatisch

Over hele Afrikaanse continent worden leefgebieden van grote apen zoals gorilla's en bonobo's steeds kleiner. Dat blijkt uit een studie in Diversity en Distributions.

Oostelijke gorilla's hebben het meest te lijden onder de afname. Zij verliezen meer dan de helft van hun leefgebied (59 procent). Daarna volgt de bonobo, die 29 procent van zijn natuurlijke habitat verliest. Andere aapsoorten, zoals chimpansees, verliezen 17 procent.

'Het is echt dramatisch. Veel van de soorten die we nu kennen zullen er in de toekomst niet meer zijn', zegt Hjalmar Kühl van het Max Planck Instute for Evolutionary Anthropology in Leipzig tegen de BBC. Kühl werkte mee aan het opzetten van het onderzoek.

Studie
De studie is in twee fases uitgevoerd. Eerst werden de precieze locaties bepaald van 15.000 gebieden waarvan bevestigd is dat er in de afgelopen twintig jaar verschillende soorten geleefd hebben. 'Daarna bekeken we de ecologische omstandigheden op die locaties en anderen waarvan nog niet bekend was dat er apen leven.' Deze evaluatie besloeg percentages van oerwouden, dichtheid van de bevolking en klimaatomstandigheden.

Vervolgens werd berekend welke ecologische omstandigheden geschikt zijn voor apen om te overleven. Daarna werden de ecologische gegevens uit de jaren negentig vergeleken met de jaren tweeduizend. De uitkomst van dit onderzoek was schrikbarend, aldus de onderzoekers. Voor bijna alle apensoorten krimpt de natuurlijke habitat. 

De druk op de leefgebieden verschilt per regio. In West-Afrika  verdwijnen hele delen van oerwouden doordat de lokale bevolking oprukt. Zij kappen de bomen en jagen op de apen. In Centraal-Afrika zijn er nog wel enorme bossen, maar daar verdwijnen de apen door de jacht. Kühl is erg bezorgd over de situatie. 'In een wereld waar de bevolking steeds toeneemt, waar steeds meer vraag is naar meer ruimte, meer hout en voedsel, zal de aap blijven verdwijnen'.

De huidige studie is uniek. Het is namelijk de eerste die een onderzoek deed naar een heel continent. Eerdere studies waren gericht op een specifiek land of regio. 'Er bestaat geen vergelijkbaar onderzoek', stelt Kühl. 'Uit eerdere studies bleek al dat het niet goed ging met de leefgebieden, maar het grote plaatje miste nog.'

• © AFP. Bonobo aap.