Het mannenbestaan heeft zijn prijs. Net als bij veel andere dieren leeft bij de mens de man korter dan de vrouw. En de boosdoener zou wel eens testosteron kunnen heten. Koreaanse biologen hebben uitgerekend hoeveel dit hormoon op een mannenleven beknibbelt: minstens vijftien jaar.

Dat wisten ze te becijferen door in de archieven te duiken van het Koreaanse hof ten tijde van de Chosondynastie (1392-1910). Die bevatten niet alleen de kronieken van de keizers en hun familieleden, maar ook van hun personeel. Onder hen: 385 eunuchen, gecastreerde mannen die bedienden in de harems. Van 81 eunuchen wisten ze de leeftijd te achterhalen. Deze groep werd gemiddeld 70 jaar oud.

Toen kwam de hamvraag: hoeveel ouder is dit dan de doorsnee Koreaan uit die tijd? Eunuchen lijken een onvergelijkbare groep, maar dat valt mee, betogen de biologen in het vakblad Current Biology. Ze mochten trouwen en kinderen adopteren - meisjes en gecastreerde jongens. Bovendien verbleven de meesten buiten werktijd buiten het paleis. Op dat ene detail na, waren ze dus net zo gewoon als andere Koreanen in de hogere sociale klassen. Die werden 50 tot 55 jaar oud. Ook de keizers en hun mannelijke familieleden kwamen met een doorsnee ouderdom van 46 jaar niet in de buurt van hun gecastreerde personeel.

Eunuch had riant leven
Rudi Westendorp, hoogleraar ouderengeneeskunde aan de Universiteit Leiden, kan zich niet voorstellen dat testosteron zo'n groot effect heeft. Hij denkt dat de Koreanen de invloed overschatten doordat hun controlegroep te zeer verschilt van de eunuchen. Bovendien is het effect door de tijd achterhaald. "Testosteron vergroot inderdaad het sterfterisico. Een eunuch had een riant leven, maar andere mannen sneuvelden op het slagveld of haalden rare toeren uit in ruil voor seks. Dat effect hebben we inmiddels grotendeels overwonnen."

De hoogleraar kent maar één route waarlangs testosteron het leven bekort: het hormoon vergroot de kans op prostaatkanker. "Sommigen leggen ook nog een verband met hart- en vaatziekten, maar dat is niet hard. Al met al is het biologische effect van testosteron hooguit een paar jaar."