Interview Mocht de coalitievorming na de verkiezingen zo lastig worden dat ook de (gedoog)steun van kleine partijen nodig is, dan kunnen de formatie-onderhandelaars langs komen bij de Partij voor de Dieren. "Ik sta voor alle varianten open", zegt lijsttrekker Marianne Thieme over haar bereidheid eventueel een nieuw kabinet aan een nipte meerderheid in de Tweede Kamer te helpen.

Het lijkt niet voor de hand te liggen dat een getuigenispartij met zeer vergaande standpunten over dierenrechten en duurzaamheid en tegen economische groei zich aansluit bij een regeerakkoord waarin traditionelere partijen de crisis hopen te bestrijden. Thieme trekt echter een vergelijking met de gedoogsteun die de SGP verleende aan het vorige kabinet.

"De rol van de SGP bij het kabinet-Rutte was aanzienlijk, zonder dat die partij iets van haar principes hoefde in te leveren. Dat bewijst volgens mij dat de Partij voor de Dieren bij gedoogsteun evenmin compromissen hoeft te sluiten die we eigenlijk niet zien zitten."

Er valt op het terrein van het milieubeleid altijd wel wat te halen in ruil voor zulke steun, is de kern van haar redenering.

Marianne Thieme: "Het CDA en de PVV wijzen duurzaamheid af, voor alle andere partijen is het een onderhandelbare bijzaak. Wij kunnen daardoor, in ruil voor onze steun, toezeggingen loskrijgen van vrijwel alle partijen over meer duurzaamheid. Als er een coalitie met het CDA komt, wordt het wel moeilijker. Die partij staat diametraal tegenover ons."

U haalt altijd extra hard uit naar het CDA. Heeft dat te maken met de grote invloed van de agrarische sector op die partij?

"Ik heb niks tegen de agrarische sector. Ik ben getrouwd met een boer! Mijn aversie tegen het CDA heeft ermee te maken dat die partij, gesteund door VVD en SGP, de architect is van de bio-industrie. In alle Kamerdebatten daarover hadden de CDA-Kamerleden het alleen maar over nog meer productieverhoging. Ik hoorde ze alleen maar proberen nog meer dieren aan de slachthaak te krijgen.

"Ze wijzen dan wel vaak op hun beginselen, op het rentmeesterschap. Rentmeesterschap betekent volgens mij dat je leeft van de opbrengst van natuurlijk kapitaal. Maar het CDA eet het natuurlijk kapitaal op."

U onderscheidt zich sterk van andere partijen door niet te pleiten voor nieuwe economische groei. Hoe wilt u dan uit de crisis komen?

"Stoppen met economische groei zal op de korte termijn pijn doen. Op de langere termijn zal het een zegen zijn. In onze denkwijze blijven we trouwens wel genoeg geld uittrekken voor zorg en onderwijs. Want dat zijn basisbehoeften voor mensen waar we garant voor moeten staan."

Geen economische groei zal toch banen kosten?

"Dat hoeft niet per se, als er genoeg versnelling wordt gegeven aan de duurzaamheid. In de bouw bijvoorbeeld leveren onze ideeën juist werk op, omdat we veel bestaande gebouwen willen renoveren, woningen milieuvriendelijker willen maken of leegstaande kantoren willen ombouwen tot woningen. Dan hoef je de groene ruimte niet vol te bouwen.

"Economische groei is niet de oplossing, maar het probleem. We zullen minder moeten consumeren, willen we het draagvlak van de aarde respecteren."

De peilingen beloven meer dan de huidige twee zetels. Bij de vorige verkiezingen bleef die groei uit. Wat als het weer niet lukt boven de twee uit te komen?

"Mochten we weer op twee zetels blijven steken, dan kunnen de verkiezingen toch geweldig voordeel opleveren omdat het CDA verliest. Dat is dan winst voor de natuur en het milieu.

"Twee zetels voor mijn partij beschouw ik ook als een overwinning op het kortetermijndenken, dat in de huidige crisis opnieuw de kop opsteekt. In de crisis zou je verwachten dat kiezers niet snel onze idealen tegen economische groei zouden steunen, maar dat valt dus erg mee als we onze zetels vasthouden. Sterker, we staan op winst in de peilingen."