Het kabinet wil geen wettelijke grens stellen aan de grootte van megastallen. Staatssecretaris Henk Bleker maakte vandaag bekend dat hij momenteel geen reden ziet om in te grijpen. Volgens hem zijn er slechts weinig echt grote veehouderijen.

Toch wil Bleker niet dat veehouderijen ongebreideld groeien. De staatssecretaris vroeg de provincies en gemeenten ook volgend jaar niet mee te werken aan nieuwe aanvragen voor megastallen. Dit verzoek geldt tot najaar 2012. Dan verwacht Bleker een advies van de Gezondheidsraad over de mogelijke risico's en de effecten van de veehouderij op de volksgezondheid. Volgens GroenLinks past Bleker een vertragingstactiek toe 'omdat hij de confrontatie met de boeren niet aandurft'.

"Ik ben zeer teleurgesteld dat de staatssecretaris de wildgroei aan grote stallen niet durft te stoppen", zegt GroenLinks-Kamerlid Arjan El Fassed. "Dieren zijn geen industriële producten die je opstapelt in stallen. Een beschaafd land moet daar naar handelen'. GroenLinks zal er in de Tweede Kamer voor pleiten de omvang van boerenbedrijven wettelijk te beperken."

Volgens Milieudefensie legt het kabinet de komst van nieuwe megastallen geen strobreed in de weg en toont daarmee een 'verbluffende passiviteit'. Bleker bagatelliseert de problematiek van milieu, dierenwelzijn en volksgezondheid die samenhangen met schaalgrootte, vindt de milieuorganisatie. "Bleker doet niets en laat het over aan de markt. Op deze manier groeien de mega-ondernemers en leggen de gewone boeren het loodje.''

Eerder dit jaar bleek dat provincies en gemeenten ondanks de oproep van Bleker gewoon doorgingen met het verlenen van ontheffingen voor megastallen. Zo gaf de provincie Noord-Holland toestemming tot uitbreiding van een melkveehouderijbedrijf tot 4,5 hectare waarop 753 koeien kunnen worden gehouden. De gemeente Horst aan de Maas (Limburg) ging na de oproep van Bleker akkoord met een stal voor 33.000 varkens en 1,3 miljoen kippen.

Het kabinet bereid momenteel een wettelijke regel voor om als het nodig is toch paal en perk te kunnen stellen aan de omvang van een bedrijf. Zo'n geval zou zich kunnen voordoen als bijvoorbeeld de volksgezondheid in gevaar komt. "We willen dat moderne, toekomstgerichte familiebedrijven 300 tot 400 koeien kunnen houden. Die excessen, bedrijven met meer dieren, die moet je tegen kunnen houden'', vindt Bleker, ook omdat ze de gezinsbedrijven in de weg zitten.

Hoewel 'gigaondernemingen' volgens hem nu niet actueel zijn, "kan er een moment komen dat je die grens wel trekt", aldus de staatssecretaris. Hij vindt die hele grote veebedrijven niet bij Nederland passen. "Ik zeg het ook tegen de boeren: als je het groter wilt, zoek het dan in Canada of Amerika. Hier past het niet.''

De CDA-bewindsman wil wel dat de familiebedrijven op een normale manier kunnen groeien, zodat er twee inkomens met het bedrijf kunnen worden verdiend. Voor Bleker betekent dat dat er ongeveer 6000 vleesvarkens, 200.000 vleeskuikens en 100.000 legkippen op een bedrijf kunnen zijn.

Bleker vindt dat de agrarische bedrijven zelf moeten zorgen dat hun bedrijf past in de lokale omgeving. Volgens de staatssecretaris is een 'echte en consequente keuze voor duurzaam' nodig om ook op termijn te kunnen overleven. Hij meent dat ze ook in die duurzame koers, waarin zorg voor de dieren centraal staat en de risico's voor de volksgezondheid sterk zijn teruggebracht, koplopers moeten kunnen worden.

Volgens landbouworganisatie LTO moeten consumenten er beter van doordrongen raken dat de boeren nu opdraaien voor de duurzame aanpak. "Er moet een einde komen aan het tijdperk van de kiloknaller'', stelt LTO. "Maar die rekening moet ook door consumenten worden betaald.''

Eerder dit jaar kwam oud-minister Hans Alders met een rapport waarin werd gesteld dat de veehouderij niet kan doorgaan op de ingeslagen weg van schaalvergrotingen. Tegelijkertijd liet het rapport open hoeveel dieren in een stal zijn toegestaan.