Eerst 150 volt, daarna het pekelbad

"Dit is hem dan", zegt Jac Tijsen, bedrijfsleider van palingrokerij Klooster in Enkhuizen. Hij wijst naar een nieuwe lopende band met een watersproeier. Palingen krijgen op de band een stroomstoot van 150 volt en raken verdoofd. Eén voor één vallen zij daarna in een bad met ijskoud pekelwater en kunnen binnen twintig minuten worden verwerkt tot filet.

Het nieuwe apparaat is sinds deze week officieel in gebruik en is uniek in Europa. Palingen worden door de elektrische schok verdoofd zodat zij niks meer voelen. Hersenfilms toonden dat aan. Tot nu toe werden de palingen gedood door ze in koud pekelwater te gooien. De dieren raakten onderkoeld en verdoofd maar het kon lang duren voordat ze dood waren. Directeur William Swinkels van Nijvis, eigenaar van rokerij Klooster licht de werkwijze toe: "We zetten de bak met palingen in pekelwater een nacht in de koelcel. De volgende ochtend weet je zeker dat ze dood zijn."
 
Swinkels besefte dat deze manier van dieren dood maken niet meer kon. "Bij alle dieren die worden geslacht is het idee dat zij binnen een seconde verdoofd moeten zijn, zodat zij niks meer voelen. Bij vissen konden wij dat tot nu toe niet garanderen. Daarom zijn we in 2007 naar de Imares gegaan, een onderdeel van de Wageningen Universiteit om een beter systeem te ontwikkelen."
 
Viskwekers in Nederland vonden de manier waarop palingen aan hun einde kwamen niet meer bij de tijd. De brancheorganisatie zei anderhalf jaar geleden nog: "Pas als we het nieuwe verdovingsapparaat hebben mag iedereen komen kijken."
 
Dat was deze week dus zover. Klooster is marktleider in de Nederlandse palingsector. Eigenaar Nijvis bezit ook een aantal kwekerijen die de aal voor de rokerij aanleveren. Bedrijfsleider Jac Tijsen laat zien hoe de paling na het pekelbad en het schoonmaken boven een traditioneel houtvuur worden gerookt. "Eerst droogstoken boven hoog vuur, daarna de vlammen dempen en tweeënhalf uur roken", legt hij uit. In een ruimte naast de rokerij halen medewerkers vervolgens de kop weg en de graat uit de vis, een machine trekt het vel eraf en klaar is de filet.
 
Overigens heeft de Noorse industrie voor zalm al jaren een verdovingsinstallatie met elektriciteit. Grootste probleem bij de ontwikkeling van de machine voor paling was uit te zoeken hoeveel stroom exact moet worden gebruikt.
 
Swinkels gaat er vanuit dat ook andere bedrijven de machine gaan inzetten. "Consumenten en winkels willen dat paling op een verantwoordelijke manier wordt verwerkt."