De aardbeving bij Fukushima, nu bijna een jaar geleden, heeft de kans op een nieuwe beving in het gebied vergroot. Door de schok van 11 maart 2011 zijn nieuwe breuklijnen ontstaan in de aardbodem onder de getroffen Japanse kerncentrale.

De veiligheidseisen voor de centrale moeten daarom worden aangescherpt, beweren Japanse geofysici in het vakblad Solid Earth, dat gisteren verscheen. Het epicentrum van de aardbeving van vorig jaar, met een kracht van negen op de schaal van Richter de grootste uit de Japanse geschiedenis, lag op 160 kilometer van de centrale. Een nieuwe zou er weleens pal onder kunnen beginnen.

De Japanners baseren hun uitspraken op onderzoek aan een aardbeving bij Iwaki, zestig kilometer ten zuiden van de kerncentrale. Dat was, precies een maand na de grote beving, de krachtigste naschok (zeven op de schaal van Richter). Maar niet de enige. Telde de regio in de negen jaar vóór 11 maart 2011 1300 bevingen, in het halfjaar erna waren het er maar liefst 24.000.

Uit een analyse van deze bevingen construeerden de geofysici het volgende beeld. Ten noordoosten van Japan schuift de Pacifische aardplaat onder de Euraziatische plaat. Door de schoksgewijze beweging ontstaan aardbevingen. Op het breukvlak van de twee platen lopen temperatuur en druk hoog op. Daardoor komt water uit de bodemkristallen vrij en vormt zich een vloeibare massa die een weg naar boven zoekt. Daarbij ontstaan nieuwe breukvlakken of worden oude gereactiveerd.

"Deze opwaartse stroom vermindert de wrijving tussen de platen waardoor een grote beving kan ontstaan", licht onderzoeker Ping Tong toe. "In combinatie met de veranderingen in druk tussen de platen door de beving van 11 maart vormde dat de basis voor de naschok van Iwaki."

Ook de bodem onder de kerncentrale van Fukushima telt enkele slapende breuken die wellicht door de grote aardbeving nieuw leven zijn ingeblazen. De wetenschappers kunnen niet voorspellen wanneer de volgende aardbeving Fukushima zal treffen, maar de opwaartse stromingen duiden er op dat dit toch in de nabije toekomst zal zijn.

Een jaar na de aardbeving en tsunami zijn bijna alle 54 kerncentrales in Japan nog buiten gebruik. Eind vorige maand doorstonden twee centrales de stresstest van het internationaal atoomagentschap, maar eigenaar Tepco heeft de publicatie van de rapporten aangehouden en de inbedrijfstelling van deze centrales uitgesteld, wat tot speculaties leidde.

•