Meer verlies naarmate je meer klanten krijgt: dan scheelt er toch iets aan je bedrijfsmodel. Het Zweedse Spotify dreigt aan zijn eigen succes ten onder te gaan, beweert het Amerikaanse financieel onderzoeksbureau PrivCo.

Want hoe meer liedjes er met de muziekdienst worden afgespeeld, hoe meer geld het bedrijf kwijt is aan de platenmaatschappijen. Over 2011 leed Spotify hierdoor 46 miljoen euro verlies, becijferde het onderzoeksbureau.

Maandelijks vijf of tien euro
Met de onlinemuziekdienst Spotify kunnen gebruikers onbeperkt zelfgekozen liedjes afspelen, zowel thuis als onderweg, met de smartphone. Sinds de lancering in 2008 heeft het bedrijf inmiddels vijftien miljoen actieve gebruikers. Van hen betalen vier miljoen maandelijks vijf of tien euro.

Spotify is in een korte tijd populair geworden vanwege het gebruikersgemak en omdat de muziek gratis of voordelig én legaal beschikbaar is. En daarbij begint ook de muziekindustrie eindelijk te verdienen aan digitale muziek.

Onhoudbaar
De onderneming groeit rap: in 2011 steeg de omzet van 75 naar 188 miljoen euro. Het was 184 miljoen euro kwijt aan muziekrechten: 97,5 procent van wat Spotify binnenkrijgt, is voor de platenmaatschappijen. De overgebleven 2,5 procent is te weinig om de bedrijfskosten te dekken, die circa een kwart van de omzet bedragen. Ergo, concludeert PrivCo - Spotify's verdienmodel is onhoudbaar.

Spotify's bedrijfsplan moet dus veranderen om de muziekdienst rendabel te houden, zegt het onderzoeksbureau. Dit zou kunnen door de gratis abonnementen te schrappen, maar dit is nou juist een goede manier om nieuwe betalende gebruikers binnen te krijgen. Volgens ingewijden stapt een kwart van de gratis gebruikers op termijn over op een abonnement, om zo de vervelende reclames te vermijden.

Concurrentie
Volgens PrivCo zal Spotify de abonnementsgelden omhoog moeten gooien, en zware gebruikers verhoudingsgewijs meer moeten laten betalen. Dit alles zou de concurrentie alleen weer bemoeilijken met vergelijkbare diensten als Rdio en Pandora.

Laatstgenoemde doet het goed in de Verenigde Staten, een markt waar Spotify pas sinds deze zomer actief is. Voor een Pandora-abonnement, dat overigens niet in Nederland beschikbaar is, betaalt de Amerikaanse gebruiker 36 dollar per jaar. En volgens recente jaarcijfers is dat bedrijf maar vijftig procent van de totale kosten kwijt aan muziekrechten.

Groei, groei en nog eens groei
In maart zei Ken Parks, verantwoordelijk voor muziekrechten bij Spotify, nog dat zijn bedrijf tussen de 65 en 70 procent van de inkomsten afdraagt aan platenmaatschappijen. Toch lijken de cijfers van PrivCo te kloppen, het onderzoeksbureau zegt ze door Ernst & Young te hebben laten nakijken.

Spotify zelf wil niet reageren op het rapport dat niet in opdracht van de muziekdienst is opgesteld. Wel zei Spotify-topman Daniel Ek onlangs in een interview met de Zweedse krant Dagens Industri dat Spotify vooralsnog niet is gericht is op het maken van winst - maar op groei, groei en nog eens groei. En daar lijkt de muziekdienst vooralsnog prima in te slagen.

Van cd via mp3 naar muziekstreaming
Muziekblogger en bandmanager Niels Aalberts zegt weinig van de conclusies van het rapport te geloven. "Maar veel boeiender is hoe het model werkt. Heeft dat de toekomst? Wat Spotify doet, past heel erg in een beweging, een onafwendbare ontwikkeling van cd's via mp3's naar muziekstreaming. Oftewel, een ontwikkeling van muziekeigendom naar muziektoegang. En met een dienst als Spotify hebben platenmaatschappijen een manier gevonden om daar op termijn aan te verdienen. Bedenk wie er het meeste belang heeft bij het voortbestaan van Spotify? Juist. De platenlabels bepalen deels hoeveel ze van Spotify krijgen, dus ook hoe lang ze het hoofd boven water houden. Aangezien Spotify een goede uitgangspositie heeft, zie ik ze niet snel over de kop gaan."