Helft Nederlanders wil keurmerk voor kwaliteitsjournalistiek

De helft van de Nederlanders wil een onafhankelijk keurmerk voor journalistieke kwaliteit. Ook vindt bijna tweederde dat journalisten die zich niet aan de journalistieke regels houden, hun beroep niet langer mogen uitoefenen en wil een meerderheid media financieel aansprakelijk stellen voor schade door slechte berichtgeving.

De cijfers zijn afkomstig van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Zij ondervonden dat de meeste lezers, luisteraars en kijkers een aanscherping willen van de huidige zelfregulering in de journalistiek. "De vraag is echter: wat is  goede journalistiek?" vragen Joep Schaper en Nel Ruigrok van de Nederlandse Nieuwsmonitor zich af. "NRC Handelsblad wordt vaak gezien als een 'kwaliteitskrant'. Toch sloeg de redactie de plank mis in de berichtgeving over Johan Friso. De onjuiste -dus slecht gecheckte-  informatie, op dubieuze manier verkregen, leidde tot  een storm aan kritiek. Zou NRC Handelsblad in de toekomst met dergelijke journalistiek het keurmerk verliezen?"

De combinatie van professionele onafhankelijkheid, zelfcontrole en financiële aansprakelijkheid die een meerderheid van het publiek wil, doet volgens de onderzoekers van de UvA sterk denken aan de zelfregulering in de medische sector waar professionele tuchtraden actief zijn en benadeelden via de rechter een schadevergoeding kunnen eisen. Invoering van zo'n model zou tot een verdere professionalisering van de journalistiek leiden, concluderen de onderzoekers.

Schaper en Ruigrok zijn het daar niet mee eens. "Iedere journalist kent de standaardregels en dat vormt voor menig redactie het uitgangspunt. De vraag blijft echter: wat is voldoende wederhoor, evenwichtige berichtgeving of een inbreuk op de privacy? Daar zal per medium en per artikel of reportage altijd discussie over zijn. Een oordeel van een onafhankelijke instelling zal niets aan die discussie veranderen."

De onderzoekers van de Nederlandse Nieuwsmonitor wijzen er op dat er al zoiets bestaat als een tuchtraad voor de journalistiek; de Raad voor de Journalistiek. De klacht over dit orgaan is echter dat het weinig zeggenschap heeft. De RvdJ kan geen sancties opleggen. Bovendien erkent niet elke media-organisatie het gezag van de raad.